167# Od nich zależy rozwój AI. Najdroższa firma w Europie - kto chce bogactw ASML?

Media i analitycy są zgodni: to jedna z najważniejszych i zarazem najbardziej tajemnicza firma na świecie. Jak zauważa Chris Miller, autor bestsellerowej „Wielkiej wojny o chipy”, holenderskie ASML stało się absolutnym wąskim gardłem dla globalnego rozwoju sztucznej inteligencji. Choć masowy odbiorca rzadko o niej słyszy, giełda nie ma wątpliwości: z wyceną sięgającą niemal 630 mld dol., ASML deklasuje francuski konglomerat dóbr luksusowych LVMH, będąc najcenniejszą spółką w Europie.
W tym odcinku wracamy do fascynującej opowieści o krzemowych waflach, które redefiniują naszą cywilizację. Sprawdzamy, dlaczego to właśnie w Europie powstają najbardziej zaawansowane maszyny litograficzne świata, bez których żadna nowoczesna fabryka nie jest w stanie wyprodukować chipów nowej generacji. I czy Europa długo utrzyma na tym polu swoją przewagę?
Rozdziały:
5:50 - Nowa generacja AI
12:30 - Historia
20:30 - Wojna handlowa
26:45 - MATCH Act
29:30 - TeraFab
34:22 - Pytanie

Źródła:
Kwestie nanometrów:
google.com/url?q=https://www.pcgamesn.com/amd/…
Maszyny do chipów:
google.com/url?q=https://www.reuters.com/busin…
Raport Deloitte o półprzewodnikach:
deloitte.com/us/en/insights/industry/technolog…
Chipy AI:
heygotrade.com/en/news/nvidia-ai-market-trilli…
Logistyka maszyn do chipów:
google.com/url?q=https://www.cnbc.com/2025/05/…
Atomowy strażnik:
forbes.com/global/2001/1029/056.html
Zakaz Bidena:
google.com/url?q=https://www.csis.org/analysis…
Zależność Chin od półprzewodników:
google.com/url?q=https://cset.georgetown.edu/w…
Ograniczenia eksportu do Chin:
taipeitimes.com/News/biz/archives/2023/01/22/2…
MATCH Act:
google.com/url?q=https://www.foreign.senate.go…
Sprzeciw wobec życzeń USA:
google.com/url?q=https://www.reuters.com/world…
Cenzura modeli AI:
google.com/url?q=https://academic.oup.com/pnas…
google.com/url?q=https://arxiv.org/html/2505.1…

Zapraszamy do słuchania!