آیا پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای ترامپ را از بمباران ایران باز خواهد داشت؟
Dienstag, 3. November 2026 · 11 min
Kapitelklicken springt direkt hin
Shownotes
پیروزی احتمالی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا در سوم نوامبر ۲۰۲۶ / یازده آبان ۱۴۰۵ محدودیتهای قانونی برای دونالد ترامپ ایجاد خواهد کرد تا او نتواند با خاطری آسوده دوباره به ایران حمله کند. به عقیدۀ بسیاری از کارشناسان، این انتخاباتِ فدرال و محلی نوعی همهپرسیِ ملی دربارۀ سیاستهای رئیس جمهور کنونی آمریکاست. نظرسنجیها «حزب جمهوریخواه» یعنی حزب حاکم بر کاخ سفید را بازندۀ این انتخابات اعلام میکنند.
گروههای بزرگی از مردم آمریکا بهویژه کشاورزان از افزایش قیمتها و گرانی روزافزونِ گوشت و سوخت سخت ناراضیاند. احتمال از سر گرفتن جنگ با ایران و درگیر شدن آمریکا در جنگ اوکراین نیز بر نگرانیها افزوده است. از سوی دیگر، چنان که مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان، و جی. دی. ونس، معاون رئیس جمهور، هشدار داده اند، پیروزی دموکراتها در مجلس نمایندگان کوششهای جمهوریخواهان را در قانونگذاری نقش بر آب خواهد کرد و راه را برای تحقیقات گوناگونِ کنگره و استیضاح دولت خواهد گشود.
به گزارش شبکۀ تلویزیونیِ «الجزیره»، در انتخابات سوم نوامبر، جنگ با ایران به موضوع اصلی سیاست خارجی دولت آمریکا تبدیل شده و به سبب پیامدهای اقتصادیاش جایگاه برتر جمهوریخواهان را در کنگره تهدید میکند. برپایۀ نظرسنجیها ۶۵ درصد آمریکاییها از مدیریت جنگ و بهطور کلی از عملکرد نظامی ترامپ ناراضی اند و محبوبیت او در پایینترین سطح تاریخی خود قرار دارد. گفته میشود در حال حاضر میزان محبوبیت او در میان مردم از ۳۲ تا ۳۷ درصد نوسان میکند.
به عقیدۀ شماری از کارشناسان، ازسرگیری جنگ با ایران به نتایج این انتخابات بستگی دارد. اما برخی از آنان چنین اعتقادی ندارند. برای مثال، تاکر کارلسون، تحلیلگر سیاسی آمریکایی، عصر یکشنبه یکم نوامبر / نهم آبان در مطلبی بلند در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که بنیامین نتانیاهو ترامپ را برای حمله به یک سایت هستهای مشکوک در مرکز ایران زیر فشار قرار داده است. بنابراین، احتمال دارد رئیس جمهور آمریکا در روزهای آینده دستور حملۀ هستهای به ایران را صادر کند.
به نوشتۀ کارلسون، این سایت در «کوه کلنگ» در استان اصفهان در نزدیکی تأسیسات هستهای نطنز قرار دارد. اسرائیلیها مدعی اند جمهوری اسلامی فعالیتهای غنیسازی اورانیوم را در آن سایت هستهای از سر گرفته است. به نوشتۀ کارلسون، سلاحهای متعارف آمریکایی نمیتوانند به حدود ۹۰ متر سنگ خارا که از تونلهای زیرزمینی این سایت محافظت میکند، نفوذ کنند. در نتیجه، حملۀ هستهای تنها گزینۀ نظامی است.
کارلسون معتقد است که به دنبال انتخابات پارلمانی اسرائیل، بنیامین نتانیاهو برای به دست آوردنِ اکثریتِ ۶۱ کرسی در کنِسِت به مداخلۀ نظامی ترامپ در ایران نیاز دارد. وگرنه با خطر از دست دادن قدرت، بازجویی یا حتی زندانی شدن رو به روست. به گفتۀ کارلسون، نتانیاهو چندین مقام عالیرتبۀ آمریکایی از جمله «پیت هِگسِت»، وزیر دفاع، و دریابُد «برَد کوپر»، فرمانده «ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده» (سِنتْکام) را نیز برای از سرگیری عملیات نظامی گسترده برضد ایران زیر فشار قرار داده است. گویا مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، و جان راتکلیف، رئیس سازمان سیا، نیز با نتانیاهو همعقیده اند. به گفتۀ او، اما جی. دی. ونس، معاون رئیس جمهور، و استیو ویتکاف، فرستادۀ ویژۀ ترامپ، رسیدن به توافق دیپلماتیک را ترجیح میدهند و میکوشند ترامپ را از چنان ماجراجویی خطرناک برحذر دارند.
در ایالات متحده، هنگامی که رئیس جمهوری در انتخابات میاندورهای اکثریت را در یک یا هر دو مجلسِ کنگره از دست میدهد، از قدرتش بسیار کاسته میشود. زیرا با یک قوّه قانونگذاریِ ناسازگار یا حتی دشمنخو رو به رو میشود. چنان که برای ادامۀ فرمانرواییاش بیشتر وقتها ناگزیر میشود از حق وتو یا امضای «فرمانهای اجرایی» استفاده کند.
در تاریخ انتخابات آمریکا مواردی را میتوان نشان داد که نتیجۀ انتخابات میاندورهای، رئیس جمهور را برای ادامۀ حکومت با دشواریهای جدی رو به رو کرد. در انتخابات میاندورهای سال ۲۰۱۰ هنوز دو سال از حضور باراک اوباما در کاخ سفید نگذشته بود که آمریکاییها نارضایتی خود را از ریاست جمهوری او آشکار کردند. در دوم نوامبر آن سال، حزب دموکرات اکثریت را در مجلس نمایندگان از دست داد و در مجلس سنا نیز ۶ کرسی را به جمهوریخواهان باخت و تنها با ۵۱ کرسی اکثریت را حفظ کرد. چنان که باراک اوباما در دو سال باقیماندۀ ریاست جمهوریاش بیشتر وعدههای انتخاباتیاش را کنار گذاشت.
در انتخابات میاندورهای سال ۱۹۸۲ که در دورۀ ریاستجمهوری رونالد ریگان و در شرایط رکود اقتصادی شدید برگزار شد، حزب جمهوریخواه ۲۶ کرسی را در مجلس نمایندگان از دست داد و با اینکه در مجلس سنا اکثریت را حفظ کرد، ریگان برای پیشبرد سیاستهای داخلیاش با دشواریهای فراوان رو به رو شد. البته او پس از بهبود وضع اقتصادی آمریکا در دو سال باقیمانده محبوبیت خود را بازیافت و در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۹۸۴ برای بار دوم به پیروزی رسید.
در انتخابات میاندورهای سال ۱۹۹۴ در زمان ریاست جمهوری بیل کلینتون نیز که به «انقلاب جمهوریخواهان» شهرت یافت، حزب دموکرات شکستی سنگین خورد. دموکراتها زیر رهبری بیل کلینتون ۵۴ کرسی را در مجلس نمایندگان و ۸ کرسی را در مجلس سنا از دست دادند. حزب جمهوریخواه پس از ۴۰ سال برای نخستین بار در هر دو مجلس نمایندگان و سنا به اکثریت دست یافت و چشمانداز سیاسی آمریکا بهکل دگرگون شد.
با این حال، بیل کلینتون توانست با سیاستهای میانهروانهاش در دو سال باقیمانده محبوبیت از دست رفتهاش را بازیابد و در انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۹۹۶ به رغم کنگرهای با اکثریت جمهوریخواه، دوباره پیروز شود و نخستین رئیس جمهور دموکرات پس از فرانکلین روزولت باشد که برای دو دورۀ پیاپی به ریاست جمهوری آمریکا انتخاب میشد.
در انتخابات میاندورهای سال ۱۹۴۶ در زمان ریاست جمهوری هری ترومن، حزب دموکرات ۵۴ کرسی در مجلس نمایندگان و ۱۲ کرسی در سنا را از دست داد و کنترل هر دو مجلسِ کنگره را به جمهوریخواهان واگذاشت. ترومن دو سال باقیمانده را از راه صدور «فرمانهای اجرایی» و با سرزنش مخالفان جمهوریخواه خود حکومت کرد. او معاون فرانکلین روزولت بود و پس از درگذشت او ریاست جمهوری را عهده دار شده بود.
باری، موضع تهاجمی ترومن در دو سال باقیمانده بر محبوبیت او در افکار عمومی آمریکاییان افزود چنان که توانست در انتخابات ریاست جمهوری ۱۹۴۸ نامزد جمهوریخواهان را شکست دهد و به ریاست جمهوریاش ادامه دهد.
پرسش این است که آیا دونالد ترامپ در صورت از دست دادن اکثریت در کنگره، برای کاربست سیاستهایش راه ترومن را انتخاب خواهد کرد یا راه بیل کلینتون را؟ به گفتۀ بسیاری از کارشناسان، هیچ چیز از او بعید نیست.