Masło, olej kokosowy czy oliwa? Prawda o tłuszczach i cholesterolu

0:00 Dzień dobry Państwu, nazywam się Krzysztof Łoniewski i zapraszam na kolejny odcinek podcastu w stronę długowieczności. Naprzeciwko mnie stały uczestnik tego podcastu, prof. Marek Postuła, kardiolog, prezes Polskiego Towarzystwa Medycznej Długowieczności. Dzień dobry, Marku. Dzień dobry Państwu, dzień dobry Krzysztofie. Dzisiaj na tapet bierzemy tłuszcze. Wokół tego tematu naradzono wiele mitów, chcielibyśmy niektóre z nich rozwiać. Po co są nam one w ogóle potrzebne do życia, może lepiej ich po prostu unikać. Unikanie tłuszczy byłoby bardzo niefrasobliwe, bo tłuszcze są nam potrzebne jako jeden z... bardzo ważnych budulców, no bo bez tłuszczy nie bylibyśmy, czy też nasz organizm nie byłby w stanie wytworzyć błąd komórkowych,

0:37 nie byłby w stanie wytworzyć hormonów, nie byłby w stanie wytworzyć witaminy D, no czy wreszcie nie byłby w stanie w ogóle wchłonąć witamin, tak zwane grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, czyli te słynne ADEK, czyli witamina A, D, E i K, które do wchłonięcia z przewodu pokarmowego, no muszą być rozpuszczone w tłuszczach, stąd Też ważne jest, żeby pamiętać suplementując te witaminy, żeby przyjmować je chociażby z tłustym posiłkiem. Może nie ze smalcem, ale z awokado.

1:09 Czyli tutaj wchodzimy w obszar, o którym będziemy za chwilę mówić, czyli tłuszcze nasycone, nienasycone i tak dalej. Diabeł tkwi w szczegółach, ale to jest na pewno bardzo interesujący temat. Z tematem tłuszczów wiąże się temat cholesterolu. Lekarze się obawiają go? My się wszyscy jakoś obawiamy? Temat cholesterolu jest oczywiście bardzo poważnym tematem z punktu widzenia medycznego, natomiast przez wiele osób jest to temat, który traktowany jest nawet prześmiewczo, że my robimy z tego zbyt duży raban, ale rzeczywiście cholesterol, podwyższony cholesterol jest to jeden z najlepiej przebadanych i zrozumianych czynników. ryzyka.

1:48 Oczywiście bez cholesterolu nasz organizm nie jest w stanie syntetyzować wspomnianych już ani błonkomórkowych, ani hormonów i jest nam niezbędny do życia. Natomiast nasze zrozumienie na temat szeroko pojętego lipidogramu jest zdecydowanie inne niż jeszcze kilka, kilkanaście lat temu, gdzie dysponowaliśmy dosyć ograniczoną wiedzą na temat docelowych wartości. stężenia cholesterolu czy też podreakcji cholesterolu. Jakie one mają znaczenie, jaką informację ze sobą niosą. No i wreszcie co możemy zrobić aby ryzyko związane z podwyższonym stężeniem cholesterolu obniżyć.

2:25 Mówię to oczywiście o ryzyku sercowo -naczyniowym. Utarło się, że ten HDL to jest dobry cholesterol, LDL to jest zły. To jest właściwa opinia? No nie ma czegoś takiego jak dobry zły cholesterol, bo to jest oczywiście kwestia nazewnictwa, ale to jest takie powszechnie przyjęte rozgraniczenie. No hadel cholesterol jest cholesterolem, którego prawidłowe stężenia raczej mówią nam o prawidłowym metabolizmie. Natomiast nie jest do końca to tak, że to jest dobry cholesterol, bo poszukiwaliśmy rozwiązania farmakologicznego, czyli leków tak naprawdę, leków, które podnoszą stężenie HDL cholesterolu i okazało się, że leki, które podnoszą stężenie HDL cholesterolu nie poprawiają rokowania pacjentów, czyli nie wydłużają życia, czyli de

3:10 facto poza takim kosmetycznym poprawą lipidogramu, one zupełnie nic nie robią. Ja zawsze do swoich pacjentów mówię, że my nie leczymy w wyniku, bo wynik jest wynikiem, tylko my zanim... podejmiemy jakąkolwiek decyzję, no musimy zrozumieć, co niesie za sobą ten wynik. No i my już wiemy, że HDL, cholesterol, podnoszenie go nie wpływa na rokowanie, czyli nie wydłuża życia. Co więcej, my wiemy już, że tak jak w wielu sytuacjach w medycynie, my mamy do czynienia z tak zwaną krzywą U, czyli zbyt niski HDL, cholesterol, czyli poniżej 40 miligram procent i HDL, cholesterol powyżej 80 miligram procent. To wcale nie jest, że im więcej tego HDL, tym lepiej. To też Są badania, które pokazują, że on, że jest zbyt wysoki HDL,

3:55 też może niekorzystnie wpływać na nasze ryzyko sercowo -naczyniowe. Ta krzywałów sprawdza się w wielu przypadkach, nawet z aktywnością fizyczną. Jeżeli chodzi o spoworokowanie, kompletnie mi ono nie przeszkadza, bardzo je lubię, bardziej przeraża mnie termin interwencji, którego używasz. Natomiast wracając do cholesterolu... właśnie do LDL cholesterolu. Może być tak, no to wiem od Ciebie, że dwie osoby mają taki sam LDL cholesterol, ale tylko jedna z nich jest zagrożona. No oczywiście, no bo my... Ta wiedza nam się coraz bardziej pogłębia na temat tego, jak ten cholesterol właściwie działa, że cholesterol, mówimy o lipoproteinach.

4:32 Czyli to jest ta postać, w której cholesterol krąży we krwi, ale on nie krąży w oderwianiu, czyli ta właśnie lipoproteina jest zbudowana z dodatkowych cząsteczek i takim cząsteczką jest A po B, czyli A po lipoproteina B. Nieraz od Ciebie to słyszałem i dopiero Ty mi zaleciłeś takie badania. Tak, bo to jest tak naprawdę ta cząsteczka, można powiedzieć, buduje naszą, czy pogłębia naszą widzę na temat tego właśnie, czy dwie osoby, które mają zbliżone stężenie cholesterolu LDL, która z nich ma wyższe ryzyko. No i wyższe ryzyko może mieć, bo my de facto nie badamy, to ja porównuję taką paralelę do samochodów.

5:10 No w ruchu samochodowym badamy natężenie ruchu, czyli... ile jest samochodów za kierownicą, który siedzi A po B i to nas interesuje, a nie liczba pasażerów w samochodzie, czyli LDL. Czyli de facto jak my myślimy o tym... jak mamy dwie osoby o podobnym stężeniu LDL cholesterolu, żeby jednoznacznie odpowiedzieć, czy to jest zła wartość, no to oczywiście poza profilem klinicznym musimy troszkę zagłębić się w ten temat, tak zanurkować merytorycznie i zobaczyć ile jest tego A po B, czyli tej cząsteczki, która w pewien sposób umożliwia wejście temu cholesterolowi LDL do ściany naczynia, do środbłonka, gdzie tam się dopiero zaczynają dziać złe rzeczy.

5:51 Czyli to jest tak, byle było mniej samochodów? Byle było mniej samochodów, bo im więcej jest samochodów, prawda, tym większe jest ryzyko wypadku. Czyli uderzeń w te ściany, tak? To, o czym my mówimy, dlaczego my tak nie lubimy cholesterolu, szczególnie cholesterolu LDL, czy też non -HDL, co za chwilę powiemy, co to jest. No właśnie przez to nie lubimy, że ryzyko wypadku, czyli przeniknięcia tych cząsteczek cholesterolu do ściany naczynia, bardzo istotnie wzrasta, jeśli mamy więcej tych A po B. Rozumiem, mamy też więcej samochodów. Co to jest LPA mój drogi, bo to brzmi trochę jak nazwa drukarki. No LP a, to jest kolejny, jeśli mówimy o lipidogramie, tak już nowocześnie, czyli nie tylko badamy cholesterol całkowity,

6:32 to jest to, od czego wychodziliśmy jeszcze kilkadziesiąt lat temu i ciągle moi pacjenci przychodzą, mówią, że pokazują mi cholesterol całkowity, mówią, że ten całkowity cholesterol mam dobry. Natomiast zupełnie nie przyglądają się, oczywiście nie przyglądają się, bo nie mają... Wiedzy. Wiedzy. No to. Nikt im nie powiedział. O to mają ciebie.

6:50 Że tak naprawdę całkowity cholesterol... Bardzo niewiele mówi o tym, jakie to może za sobą wnieść ryzyko. Żeby potencjalnie dobrze to zrozumieć, na to musimy spojrzeć na cholesterol LDL, KDL. non -HDL, czyli różnicę pomiędzy cholesterolem całkowitym a cholesterolem HDL. I ten non -HDL jest trochę wciut wyższy niż LDL cholesterol.

7:13 Bo okazuje się, że w naszej krwi poza LDL, czyli tym cholesterolem o niskiej gęstości, bo HDL to jest high density lipids, czyli wysoka gęstość, a LDL to jest low. density lipids, czyli niska gęstość. Mamy jeszcze cholesterol VLDL i IDL, czyli to są kolejne takie cząstki bardzo zjadliwe, które bardzo lubią przechodzić przez ściany naczynia.

7:36 To są te kolejne samochody, które wjeżdżają w ściany. My nie umiemy ich zbadać, nie mamy metod analitycznych. Bo co są za małe? Bo są za małe. Można powiedzieć, że są za małe i nie jesteśmy w stanie ich zbadać, ale jesteśmy w stanie je wyliczyć. Właśnie można powiedzieć, że jak popatrzymy sobie Żeby w pełni zrozumieć nasze ryzyka, to patrzymy na LDL cholesterol, non -HDL cholesterol.

7:58 I ta różnica między cholesterolem LDL a non -HDL to są właśnie te wszystkie dodatkowe cholesterole, które przyspieszają rozwój miażdżycy. Jak jeszcze do tego dołożymy A po B, to mamy, można powiedzieć, bardzo kompleksowe... podejście do lipidogramu, takiego, który sobie regularnie powinniśmy oznaczać, w zależności od naszego ryzyka, od tego jaki jest nasz profil, z różną częstotliwością, bo tutaj jakby jest to bardzo spersonalizowane.

8:24 No i właśnie patrząc na te dwie osoby, możemy mieć osoby, które mają zupełnie te parametry inne i mogą mieć zupełnie inne ryzyko. Natomiast chcę zadać pytanie o LP a, czyli kolejną lipoproteinę, która uwaga, jest uwarunkowana genetycznie. Bo tak jak... I co to za samochód jest? No to jest taki, można powiedzieć, że samochód trochę z przyczepą, która... Można rozrabiać bardziej?

8:48 Która może zdecydowanie bardziej narozrabiać, co więcej. Niestety nie mamy żadnej metody farmakologicznej i nie farmakologicznej, czyli ani zdrowa dieta, ani aktywność fizyczna, no to na LP małe, ani lekarstwa, tak? Żadne lekarstwa nie wpływa na to. Oczywiście... Na razie, bo mamy w badaniach klinicznych kilka potencjalnych rozwiązań, które potrafią obniżyć nam też LP a, czyli to, co jest uwankowane genetycznie, ale na chwilę obecną, czyli na dzień, w którym dzisiaj sobie rozmawiamy, takiego rozwiązania nie ma. Warto to zbadać?

9:22 Warto to zbadać raz w życiu po to, żeby rozumieć, że nawet jak mamy dobre profile te, o których mówiłem, czyli mamy prawidłowe LDL, prawidłowy non -HDL, prawidłowe A po B, a mamy... wysokie LP a, to nasze ryzyko jest podwyższone. Widzisz, że jak ten świat lipidowy się tłuszczów naszej wiedzy się zmienił, to się na tyle zmienił, żeby dzisiaj do tego podejść w pełni zgodnie ze standardami wiedzy. Musimy analizować to wiele interakcji pomiędzy tymi cząsteczkami, tak aby w pełni odpowiedzieć, czy nasze ryzyko jest podwyższone i jaka interwencja, czyli jaka modyfikacja chociażby dietetyczna.

10:00 Proszę państwa, padło słowo. Interwencja. Jaka modyfikacja dietetyczna jest dla danej osoby jak najbardziej korzystna? No dobrze, ale jeżeli mówisz, że na LP a nie mamy wpływu, rozumiem, że z kolei mamy wpływ w tym większym połączeniu, że trzeba na to spojrzeć, że i wówczas możemy zastosować interwencję. No to jest taka informacja, że jeśli nie możemy nic zrobić z LP a, to trzeba zrobić wszystko, żeby zmodyfikować to, na co mamy wpływ. No bo jeśli masz niezabezpieczony dom i mogą ci wejść przez małe okienko, No to trzeba zrobić tak, żeby wszystkie inne duże otwory pozatykać i skupić się na tym, żeby to małe okienko było tylko małym okienkiem, a nie było tylko jednym z kolejnych wyrod wejścia do Twojego domu.

10:46 Cieszę się. Profesor zaczął mówić ludzkim głosem. Kapitalna sprawa. Wspominałeś dzisiaj o już o tłuszczach nasyconych i nienasyconych. Jak je rozróżniać? To nie jest tylko kwestia ich rozróżniania. No bo jeśli mamy podwyższony cholesterol, to poza sytuacjami stricte związanymi z naszą predyspozycją genetyczną, bo predyspozycja genetyczna to nie tylko podwyższone LPa, ale jest też choroba, która się nazywa rodziną hiperholesterolemią, która ma związek z mutacjami w obrębie konkretnych genów. chociażby z genem kodującym receptor dla cholesterolu LDL, który pojawia się na komórkach wątrobowych i wysysa ten zły cholesterol, czyli ten LDL cholesterol z krążenia. I w ten sposób wątroba jako ta fabryka radząca sobie ze wszystkimi

11:30 odpadami w naszym organizmie, ona utylizuje ten LDL cholesterol. Natomiast... No skąd się bierze cholesterolu osoby, która nie ma predyspozycji genetycznej, czyli ma nieznacznie popodwyższane, czy też już ma powyżej normy cholesterolu. Najczęściej to jest właśnie wynik nieprawidłowej diety, zbyt bogatej, tłuszcze, nasycone. Czyli tłuszcze, które najprościej można powiedzieć, to są wszystkie tłuszcze tak zwane twarde. Czyli to co wyjmujemy z lodówki jest twarde, czyli margaryna, nie wiem, masło, olej kokosowy. No, olej kokosowy, to nie są do końca tłuszcze nasycone, aczkolwiek...

12:06 Smalec. No, na przykład smalec. No, na przykład sery tłuste. To wszystko są wysoko. Lub tłuszcze trans, czyli to, bo margaryna de facto to jest olej rośliny, który został sztucznie utwardzony, czyli wszedł w formę chemiczną trans. I to jest, to powoduje, czyli wszystko, co jest stałym tłuszczem, można powiedzieć, że jest tym tłuszczem, który będzie nam na pewno podwyższał LDL i na pewno będzie podwyższał APO. A z kolei tłuszcze nie nasycone to są rozumiem te płynne. Jeśli mamy te tłuszcze nasycone, jak sobie je popatrzymy gdzie one się znajdują, to my wspomnieliśmy przede wszystkim masło margaryna, ale to jest ser, to jest oczywiście chociażby bekon. wspomniany przez Ciebie olej kokosowy to jest coś co de facto

12:51 zawiera bardzo dużo tłuszczy nasyconych i to wcale nie jest superfood sprzeciw zapalne tylko wręcz odwrotnie jest to tłuszcz który jest bardzo niezdrowy. Pamiętasz była taka moda i to było całkiem niedawno na ten olej kokosowy. Była moda która wynikała z niewiedzy i sprzedawania pewnych marketingowych treści ale to wiadomo że my jesteśmy ciągle narażeni na pewnego rodzaju treści. naszą rolą jest trochę porządkowanie tego właściwie, jak to wygląda. No bo w 10 gramach tego oleju kokosowego mamy prawie 7 gramów tłuszczy nasyconych, czyli to są praktycznie same tłuszcze. No i co oczywiście... W konsekwencji tego będziemy mieli, jeśli w naszej diecie będzie zbyt dużo oleju kokosowego, no to będziemy mieli podniesiony

13:36 LDL, cholesterol i A po B. Marku, bardzo lubię oliwę, bardzo lubię olej rzepakowy, nawet się ze mnie, a najbardziej lniany śmieją się ze mnie nawet w radio, bo ja mam tam całą półkę rozmaitych olejów, natomiast ja bardzo lubię masło, nie ukrywam. Co to za informacja na Ciebie? Masło Cię nie zabije, oczywiście. Jeśli to będzie główny Twój tłuszcz. Chyba, że ktoś mi uderzy mocno.

13:57 Chyba, że spadnie na Ciebie półka z masłem w sklepie spożywczym. Natomiast jeśli jest to rzadko spożywany tłuszcz, nie jest to podstawowy tłuszcz, który Ci służy do smażenia, do gotowania, nie dodajesz tego do każdej potrawy. No bo są osoby, które masło traktują jako dodatek, ulepszacz smaku wszystkiego. No, bo rzeczywiście lepiej smakują rzeczy robione na maśle. Musisz przyznać.

14:20 No słuchaj, no pewnie z dzieciństwa pamiętam, że nic tak dobrze nie smakuje jak chleb z wiejskiej piekarni z masłem. Prawda? Można powiedzieć, że nie ma lepszej kanapki niż taki chleb. Możesz jakaś konfitura. Ale wiesz, takiego chleba już nie ma. Takiego masła już nie ma. Takiego masła już nie ma. Kiedyś to było. Ale ty rzeczywiście mówisz o tym oleju lnianym, który jest trochę naszym takim... Lokalnym odpowiednikiem tego tłuszczu, tych tłuszczy nienasyconych, które powinniśmy zastępować, jeśli mamy wysoki LDL cholesterol, wysoki A po B, to powinniśmy taki zamiennik stosować, czyli jednak te tłuszcze w naszej diecie powinny być przede wszystkim tłuszczami jedno i wiele nienasyconymi. Szczególnie

15:06 takimi jak wspomniany olej liniany czy olej rzepakowy, słonecznikowy. No to właśnie, to jest bardzo ciekawe, bo tutaj trochę mieszasz, mieszasz, wrzucasz do jednego warka, natomiast okazuje się, że rzeczywiście, jeśli idąc z tym śladem, że te tłuszcze płynne są nienasycone, czyli są potencjalnie zdrowsze, no to warto się przyjrzeć, co się dzieje na poziomie komórkowym, jak to już taki tłuszcz sobie, mówiąc w dużym obszzeniu, przeniknie przez ścianę naczynia, okazuje się, że taki... Po drodze ten LDL cholesterol, który powstanie z oleju słonecznikowego różni się całkowicie od cholesterolu LDL, który powstanie, bo powstaje z oleju lnianego czy z oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia, bo okazuje się, że oliwa z oliwek

15:50 czy ten olej lniany zawiera też polifenolę. Czyli te substancje antyoksydacyjne, bardzo silne i osoby, które się interesują długowiecznością doskonale wiedzą, że te substancje, antyoksydanty są ważne. Aczkolwiek muszę tutaj powiedzieć, że wielu pacjentów do niej przychodzi i biorą kilka antyoksydantów na raz, co jest, jak ja to mówię, kontrproduktywne. A, to lubię to. Przejąłem go, muszę ci powiedzieć. Bardzo często go używam.

16:15 Tak, bo to się okazuje, że zbyt dużo... Stres oksydacyjny jest nam potrzebny, kontrolowany, tak jak biologia nasza się została zaprojektowana i zbyt dużo antyoksydantów też jest szkodliwe. Znowu krzyweł. No też prawda przełamujemy tą hormezę i tak dalej, tutaj moglibyśmy cały odcinek na ten temat zrobić. Natomiast wracając do oleju słonecznikowego, który nie ma polifenoli, on jest wychwytywany przez ten LDL, tzw. oksydacji, czyli procesom uklęniania, jest wychwytywany przez makrofagi, czyli takie komórki, nie wiem, czy pamiętasz, było sobie życie, rozmawialiśmy w ten temat. Czyli to są te takie ciężarówki, które tak jeździły i takie paszcze i tak pożerały różnego. No i te makrofagi pożerają ten zoksydowany,

17:03 czyli uklęniony LDL i zamieniają się w komórki pijankowate. I ta komórka pijankowata... w obrębie ściany naczynia robi spustoszenie, bo indukuje stan zapalny. Czyli zostają wydzielane interlełki na szósta, TNF alfa, zostaje wydzielana w nadmiarze oczywiście interlełki na szósta, bo w małych ilościach ma działania przeciwzapalne. Tak, żeby osoby, które nas wychwytują pewne, wiem, że mamy wiernych słuchaczy, którzy zwracają uwagę dobrze przygotowanych, wychwytują różne nieścisłości.

17:35 Ale pamiętajmy o tym, że my staramy się narysować obraz, nie wchodząc w duże szczegóły. Ale właśnie, te komórki piarkowate nam indukują stan zapalny. Wzrasta nam wytwarzanie CRP, czyli markera stanu, markeru stanu zapalnego w wątrobie. No i zaczyna się nam rozwijać szybciej miażdżyca. Natomiast... oliwa z oliwek, LDL, cholesterol, nie ulega utlenianu, bo chronią go polifenole naturalnie zawarte w oliwie lub w oliwie. Czyli można powiedzieć, że ten proces powstawania miażdżycy nie rozpoczyna się i nie zachodzi. I to jest jakby ta główna różnica. Jak mielibyśmy mówić czym się różni olej rzepakowy, słonecznikowy od oliwy z oliwek czy oleju ulunianego. No to w dużym skrócie tym, że nie zawierają polifenoli, które są swego rodzaju

18:23 takim ochraniaczem. Czyli polifenoli nie zawierają olej słonecznikowy i rzepakowy. Z kolei zawierają oliwa i olej lniany. Tak jest. A dlaczego słuchaj, bo kiedyś też od Ciebie usłyszałem, że olej lniany trzeba przechowywać w lodówce? No bo znowuż, tak jak wracamy tutaj do naszego przykładu z samochodami, jak samochód zostawisz na świeżym powietrzu, to co? Zacznie rdzewieć. Prędzej czy później. No to jest samochód z bloku wschodniego.

18:50 Ten proces zachodził zdecydowanie szybciej i podobnie z tymi olejami nienasyconymi. Tamte wiązania nie zawierają wodoru, czyli są bardziej gięte i tam tlen lubi się przyczepiać. Podłączyć, tak. Czyli de facto... Czyli się otlenia, tak? I to się nazywa jauczeniem. No tak, to nawet się mówiło, że masło je zjełczało, prawda? Dokładnie, bo za długo jest eksponowane na wysoką temperaturę, w której szybciej procesy utleniania zachodzą.

19:18 Stąd powinniśmy trzymać, oczywiście chronić przed światłem słonecznym i trzymać w ciemnej butelce. I tak samo dotyczy to chociażby orzechów, że orzechy też po otwarciu powinniśmy... No właśnie, ty mnie zaskoczyłeś kompletnie, jak się szykowałem, że dałeś mi znać, że orzechy powinny być w lodówce, to jest absurd ten nowy. Oczywiście powinniśmy trzymać w lodówce, po pierwsze słyszę. W ciemnym opakowaniu. Także to jest coś, co państwo wyniosą z tego odcinka na pewno. Oczywiście, że nie tylko, natomiast że orzechy trzymać w lodówce. Nieraz rozmawialiśmy, Marku, o omega -3. Z tego podcastu popłynęła wiedza, że myśląc o długowieczności powinniśmy zażywać omega -3 naprawdę w sporych ilościach. przypominam o czterech i pół tysiąca

19:56 jednostek. Czy omega 3 to jest w ogóle jeden termin, jeden aspekt, czy jest ich więcej? My mówimy generalnie o omega. Omega się składa z dwóch takich substancji, no bo to jest kwas EPA i DHA, czyli eicosapentaenowy, czyli ta EPA. Jak popatrzymy sobie na skład tabletek, które kupujemy suplementów, to mamy zawsze garmaturę tabletki, czyli to najczęściej to jest tysiąc gramów, dlatego... No my, mówiąc o tym w naszych poprzednich odcinkach, w poprzednim sezonie, mówiliśmy 4 gram. To był trochę taki skrót myślowy, który ja teraz chcę wyjaśnić, no z tego względu, że tak naprawdę to, na co powinniśmy patrzeć, to jest zawartość EPA i DHA w tabletce. Najczęściej ten stosunek jest 2 do 1, czyli 2 razy więcej

20:39 EPA do DHA, albo 3 do 2. To powinno być, producenci powinni podawać tą informację. na opakowaniu, ile tego właściwie jest, no bo to z kolei nam buduje informacje, ile my właściwie powinniśmy przyjmować tych substancji, bo... Rozumiem, tego suplementu. Tego suplementu, no bo DHA, czyli dokoza heksanowy, kwas dokoza heksanowy, one mają zupełnie inną rolę, no bo EPA jest, można powiedzieć, gasi stan zapalny i ma działanie przeciwzapalne. A DHA jest budulcem chociażby mózgu, czyli jeśli chcemy, jeśli mamy powiedzieć, po co my właściwie bierzemy kwasy omega, no to my dlatego bierzemy kwasy omega, czy też suplomujemy omega -3, po to, żeby z jednej strony działać w trzecim zapalni, a z drugiej strony dbać o

21:26 nasz mózg, czyli dostarczaj DHA. Czyli EPA i DHA to są bardzo pozytywne. No tak, a Ty powiedziałaś, że Ty lubisz bardzo ten olej liniany, który zawiera z kolei kwas alfa -linolenowy, który jest zamieniany w naszym organizmie w niewielkim ilościach, bo w kilku procentach zamieniany jest w EPA i w około 1 % w DHA. To bardzo mało. Czyli bardzo mało, czyli widzisz, że jak masz taką monotonną...

21:51 diety, czy też twoim głównym źródłem tłuszczy jest i kwasów omega jest olej lniany, to okazuje się, że ty nie dostarzasz odpowiedniej suplementacji. I wiele osób, tak naprawdę, nie mówię tylko w naszym kraju, ale wiele osób, które jech przynajmniej dwa razy w tygodniu ryby, bo to aż 83 % osób, nie dostarcza odpowiedniej ilości kwasów omega.

22:12 Czyli dwa razy, spożycie dwa razy w tygodniu ryb tłustych nie wystarczy. 80 % osób. Prawda? Mamy tę niewielką część populacji. A skąd ja to wiem? No okazuje się, że jak ja pracuję ze swoimi pacjentami czy klientami, no okazuje się, że zlecenie tak zwanego indeksu omega 3, coś co możemy zbadać, czyli stosunek tego EPA. To DHA w eryterocytach jest mierzalne. OK. To tak jak my mierzymy stężenie witaminy D planując suplementację, to samą, no my pamiętasz, rekomendujemy jednym z suplementów, który rekomenduje poza witaminą D jest oczywiście omega. Oczywiście.

22:49 Ale musimy to zmierzyć. Okazuje się, że większość osób w naszym kraju ma ten indeks omega poniżej 4%, a taki prawidłowy jest powyżej 8, najlepiej mieć 10 -12%. I wtedy mówimy, że ta suplementacja jest korzystna. To jest drogie badanie? Czy wcale nie? Oczywiście to wiesz, to jest... Bo zakładam, że nasi słuchacze będą od razu zrobili to badanie.

23:12 Ja tam sam zrobię. Na pewno nie jest to badanie kosztów morfologii, bo kosztuje... więcej, bo jest bardziej specjalistycznym badaniem, bo mierzymy to stężenie w błonie erytrocytów, czyli czerwonych kwinek, czyli już słyszysz, że wchodzimy w bardzo specjalistyczne, molekularne badanie, ale z drugiej strony wiedza, którą uzyskujemy, to jest wiedza tak, no jeśli w erytrocytach mierzymy, nie wymagało Cię, żebyś mi to powiedział, ale to ja wytłumaczę, to z kolei mówimy o tym, że my mierzymy stężenie, czy też ten stosunek EPA do DHA. w ostatnich trzech miesiącach, bo tyle żyje elektrocykl.

23:45 120 dni, 90, 120 dni, no zależności przyjmujemy średnio, tak samo jak mierzymy homoglobinę glikowaną. To jest średnie stężenie glukozy w okresie ostatnich 90 dni i tak samo omega -3 -inex. Pamiętam tą homoglobinę glikowaną, dlatego że w tym wszystkich badaniach, które mi zwraciłeś, tylko tu był jakiś tam, wiesz, niepokojący. No tak, no i znając stężenie tego omega, Jesteśmy w stanie zaplanować sobie, ile my właściwie suplementu musimy przyjmować.

24:13 Bo większość osób przyjmuje tak zwane wyczucie lub kierują się radami domorosłych speców od długowierzchności, którzy poznali prawdę, co robić, żeby... Objawioną. Objawioną, co zrobić, żeby żyć wiecznie. Albo jak odmłodzić zegary biologiczne. Natomiast... No cóż Marek, zaczynamy od badania po prostu. Zaczynamy od badania, patrzymy, no jeśli mamy, nasze omega 3 indeks jest 2%, co niestety większość osób w Polsce ma taki, bo nie je ryb. I nie suplementuje omega 3. Nie suplementuje, no to okazuje się, że musi przyjmować 2200 miligramów, czyli 2000, dwa gramy, dwa przecinek dwa grama, ale nie tabletek, czyli nie dwie tabletki, tylko musi zobaczyć ile w tabletce jest DP, EPA i DHA. sumować to i taką dawkę przyjąć. Jeśli

25:02 ma 4 % to jest 1500 mg, no jeśli ma 6 to 750. To są wyznaczniki. To są wyznaczniki. To nam mówimy, że my mówimy wtedy o racjonalnej suplementacji. Ale Marek, ale to powiedz mi, czy możemy przecholować, jak będę brał za dużo tego omega 3 w suplementy? Ze wszystkich możemy przecholować. Czyli można przecholować, to też nie będzie dobre. To też nie będzie dobre. Czyli z odskrzywału, tak? No słuchaj, są badania takie, które pokazują, że za dużo omega, za dużo szczególnie EPA, bo to było badanie z EPA. Mamy taką substancję, która zawiera tylko i wyłącznie EPA. I okazało się, że osoby, które suplementowały tylko tą tą substancję w zbyt dużych dawkach, czyli przyjmowały jej właśnie 4 gramy EPA, u nich częściej występowało

25:42 migotanie przedsionków. Oczywiście były to osoby z obciążeniami itd., to nie były zupełnie zdrowe osoby biorące udział w tym badaniu klinicznym, ale to nam pokazuje, że z drugiej strony musimy mieć świadomość, że jeśli mamy czynniki ryzyka, mamy nadciśnienie, jesteśmy o tyli, czyli mamy czynniki ryzyka migotania przedsionków, zbyt dużo, zbyt intensywna suplementacja, może nie być dla nas. No stąd my mówimy o medycynie długowieczności, bo widzisz, że nawet zwykła suplementacja to jest ciągle medycyna. To nie jest porada babci z Kiosku, czy w tym momencie Pana z Instagrama, tylko jest to wiedza, gdzie trzeba rozumieć o czym się mówi, u kogo są te zalecenia, bo podobnie będziemy o tym mówić o keto diecie. Ketodieta,

26:31 czyli dieta, która... To dawaj od razu, bo to jest ciekawa sprawa, jest bardzo modna ta... Rekordy popularności. To też jest dieta medyczna, została opracowana medycznie. To nie jest dieta wymyślona na Instagramie, to jest dieta, którą... Przypomnijmy, dieta ketogeniczna, czy dieta oparta na tłuszczach... Z redukcji... I na ograniczanie węglowodanów. Z redukcji węglowodanów. No i to oczywiście, jak mamy nieprawidłowy lipidogram, ale... nieprawidłowy likpitogram w kontekście chociażby podwyższonych triglicery do winiskiego HDL, to tam dieta oparta na redukcji tych nasyconych kwasów tłuszczowych, zwiększenia ilości na korzyść kwasów nienasyconych nam nie pomoże. Tam musimy zredukować, rzeczywiście poprawić, zmniejszyć,

27:16 zredukować ilość węglowodanów przetworzonych. Uwaga przetworzonych, czyli nie mówimy tutaj o jedzeniu, strączków. jedzeniu, surowych warzyw i tak dalej, tylko mówimy o wysoko przetworzonej żywności, bogatej węglowodany i dopiero taka dieta może nam pomóc chociażby w insulinoporności, ale insulinoporność nie jest wskazaniem do keto diety, co niestety jest głoszone przez wiele osób, że to jest najlepsza dieta na insulinoporność, bo wskazaniem do keto diety jest cukrzyca typu drugiego. właśnie połączona z insulinoapornością zaburzeniami lipidowymi. Kilka milionów osób w naszym kraju. Oczywiście to jest jedna dla nich. Ale przez krótki okres czasu. To też nie jest jedna, którą się stosuje na stałe. No a

28:02 drugim wskazaniem takim pewnym to jest padaczka lekkooporna. Czyli to są bardzo dwa wskazania i oczywiście też. Mniej dowodów mamy, bo są tylko trzy randomizowane badania kliniczne, chociażby w zespole politystycznych jajników, czyli w takim schorzeniu metaboliczno -hormonalnym, tak to nazwijmy, żeby nie wchodzić w szczegóły. Ale mam, słuchaj, mam takich znajomych, którzy mają kilkanaście, dziesiąt kilogramów nadwagi, mówią, że się świetnie czują na ketodycie. Słuchaj, świetnie się czują, ale to nie chodzi o samopoczucie, bo samopoczucie to możesz, wiesz, to tak alkoholicy też się świetnie czują. przez jakiś czas. Przez jakiś czas, ale to jakby mówimy, bo ja ci powiem, że ja mam osoby, które wyglądają tak jak my i

28:40 przechodzą na kretodietę, mówią, że się doskonale czują. Natomiast jak ja patrzę na ich lipidogram, to są zaskakujące wyniki. To są wyniki, które normalnie w przyrodzie nie występują, które oczywiście nie bolą, natomiast długoterminowo, bo ten proces, o którym ja powiedziałem, czyli tworzenie blaszki miażdżycowej, te kipiankowate, przewlekły stan zapalen. Coś, co rozwija się latami. Czyli osoby, które są szczupy nie powinny w ogóle zajmować taką dietą. Wiesz, to jest tak, że keto dieta, jak weźmiesz dwa talerzy, na którym masz łososia, awokado. Obok masz jeszcze boczek, jajko z bekonem.

29:17 To i to jest keto dieta według tzw. keto świrów. Wiele osób uważa, że keto dieta to jest kiełbasa, bekon i jajo. Jadą na stację benzynowym i wybierają sobie na keto diecie, biorę sobie kiełbasę, biorę sobie boczek i do tego kapustę. Ale wracając do Omega, no bo to co się powiedzieliśmy sobie, no właśnie, jaką Omega wybierać. Oczywiście musimy patrzeć na skład EPA DHA. Musimy patrzeć z czym jest sprzężone, bo to powinno być sprzężone z triglicerydami. To wszystko powinno być zapisane w ulotce. To powinno być w ulotce, bo ulotce dobry producent powinien wskazać tzw. indeks totox, czyli ten indeks. tak zwanego właśnie tego utlenienia, czyli tego zjełczenia. To tox, tak? Tak. Jeśli on jest poniżej 26 i te najlepsze

30:06 preparaty, niestety najdroższe mają około 10, to znaczy, że to jest... wysokogatunkowe preparaty czy też suplementy kwasów Omega. Czyli jeszcze raz ten TOTOX jaki powinien być? Poniżej 26. Tak, ale wielu procesentów w ogóle tego nie daje. To znaczy, że to jest niskiej jakości produkt. No i oczywiście pamiętajmy, że bardzo ważne jest źródło tych Omega. Pokazuje się, że nie każda tłusta ryba ma dużo. Dużo ma może każda tłusta ryba, ale nie każdą rybę powinniśmy jeść. Pokazuje się, że szprotki, makrele, Sardynki, to są ryby, które, czyli małe ryby, które są niskie w łańcuchu pokarmowym, a dzięki temu nie akumulują czegoś, co akumuluje tuńczyk, na przykład, czy miecznik, czyli co? Albo rekin. Albo rekin. Teć, prawda?

30:52 Czyli olej z rekina, no bo to jest, olej z rekina, prawda? Ja kojarzę producentów olej z rekina. Oczywiście. No wcale nie jest zdrowy, bo rekin jest bardzo wysoko w łańcuchu pokarmowym. Ale tuńczyk też jest drogi, prawda? Jeżeli chcesz sobie pójść na przykład zjeść tak zwanego steka z tuńczyka, on jest dość drogi, a rozumiem, że nie jest zdrowy, no i tyle. No słuchaj, no od czasu do czasu to wiadomo, że to jest jakby nic nas, bo to możemy wiesz polemizować, że większość ryb to jest hodowlanych, ale no jeśli już mielibyśmy polecać, no to żeby to były szpraty, sardyny, ja pamiętam, mój tata zawsze mówił, że z owoców morza to najbardziej lubi szpratki. Proszę to zapamiętać. Rady ojca Marka Postuły. Marek, co

31:32 z jajkami? Jajka to jest kolejny temat, bo te jajka i cholesterol obrosło to mitami, że nie wolno jeść jajek. Ale te dwa jajka dziennie to wcale nie są takie złe. Są badania, które pokazują, że jeśli jemy dwa jajka dziennie, to cholesterol LDL nam wzrasta o mniej więcej 7 miligramów procent. Ale oczywiście, u osób z zaburzeniami lipidowymi, czyli nieprawidłowym lipidogramem, Oni powinni sami sprawdzić, czy przypadkiem, bo to też jest zmienność osobnicza, jak w medycynie. Są osoby...

32:08 Też lubię ten termin. Zmienność osobnicza? Tak, bo generalnie osobnicze, że coś jest. No tak, no bo my jesteśmy, każdy z nas jest inny, wiesz, no i o to chodzi trochę w tej medycynie długowieczności, żeby personalizować, żeby rozumieć. Nie ma zalecenia, protokołu, wszystkiego dla wszystkich, tylko my musimy zrozumieć swój organizm. Żeby zrozumieć, nie da się tego zrobić. w trakcie jednorazowej wizyty, która nawet będzie trwała 5 godzin, bo zawsze nam coś umknie, czegoś nie dopytamy, czegoś nie dobadamy. Tak naprawdę, jak sobie popatrzysz, co się zawiera w jajku, no to jajko przeciętnie zawiera... Poza cholesterolem LDL zawiera już również bardzo ważne substancje, bo zawiera witaminę B12, zawiera choliny, która jest niezbędna dla

32:47 naszego mózgu. Białko. Zawiera witaminę B12. Oczywiście białko, zawiera selen, zawiera jod, zawiera kwas foliowy, czyli wiele substancji, które my sobie suplementujemy, poszukujemy sztucznych suplementów, a de facto jajko. One są w jaju. Jest genialnym rozwiązaniem. Oczywiście też, tak jak powiedziałem, nie można przesadzać, bo jajka... podwyższają LDL cholesterolową, mogą podwyższyć A po B o 6 mniej więcej miligram procent, ale nie ma badań klinicznych, które by pokazywały nam, że spożywanie jajek zwiększa ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny, czy z przyczyn sercowo naczyniowych, czy ryzyko... Prowodzi bezpośrednio do miażdżycy. Tak, no to jest oczywiście, i tutaj powinniśmy to z całą mocą powiedzieć, że jajka,

33:33 jeśli nie są w nadmiarze, czyli te dwa jajka dziennie, są zdrowe. I są pożywne, no bo oczywiście też rozmawialiśmy swego czasu o białku per se. No to takie śniadanie wysokobiałkowe, czyli oparte na jajku. Na dłużej daje się ciesytości. Aczkolwiek badania, sprawdziłem badania kliniczne z taką dietą opartą na jajkach, wcale nie powodowały większej redukcji masy ciała. Czyli to nie jest do końca tak, że jak się dłużej czujemy syć i to chudniemy. Ale na pewno nie podjadamy. Czyli nie obciążamy żołądka. No to nie do końca to tak jest. Ale czujemy się trochę lżejsze jak nie wiecie co chwilę. To też chodzi o to, że im więcej podjadamy. tym więcej w naszym organizmie poposiłkowo pojawia się czegoś bardzo złego,

34:20 czyli o czym nie powiedzieliśmy, czyli hylomikronów, czyli takich transporterów tryglicerydów i im więcej tych samochodów, bo to są takie transportery tryglicerydów, czyli to jest kolejny element wskazujący na to właśnie wysokie tryglicerydy, wskazują na to, że ta dieta nasza jest nieprawidłowa, że jest wysoko węglowodanowa, zawierająca alkohol, który hamuje, przejmuje Metabolizm wątroby, czyli wątroba zamiast metabolizować tej glicerydy, to nam zaczyna metabolizować alkohol. I stąd widzimy, że u osób, które często spożywają alkohol, nawet nie nadużywają, ale stosują ten alkohol w niskich dawkach, ale regularnie, mają podwyższone tej glicerydy. To są też często osoby, które podjadają kilka razy dziennie. No alkohol też

35:06 wywołuje taką chęć podjadania u wielu osób. Tak, także to są... Widzisz, że jakby wiedza o tych lipidach jest zdecydowanie bogatsza. Ale i ciekawa. Kolejna praktyczna podpowiedź. Pojawiły się tutaj już kilka razy w tej dyskusji orzechy, ale tak śladowo, które są zdrowe, które mniej. No z orzechami to jest tak, że znowu. Ci, którzy słuchają nas w Radiowej Trójce w kierunku długowiczościu, nie raz słuchali o orzechach i ty często mówisz, uwielbiam włoskie i już. Wiesz, no to z tymi orzechami to jest trochę tak, że no właśnie, orzechy. Przede wszystkim powinniśmy pamiętać o tym, że garść orzechów to powinna być nasza codzienność. Ale nie więcej, tak? Nie, dwie, tylko jedną. No wiesz, że orzechy są wysokokaloryczne,

35:47 także jak będziemy jeść dużo orzechów, no to też pamiętajmy o tym, że przyjmujemy dużo kalorii, no ale jeśli chcemy zapewnić do bóz tych kwasów jedno i wielonienasyconych, które znajdują się w wielu orzechach, no to ta garść orzechów, moim zdaniem to najlepiej, jak... przeglądałem piśmiennictwo i patrzyłem jak wartościowe są orzechy, to okazuje się, że najlepiej robić mikstro, orzechów włoskich, migdałów, nawet orzeszków ziemnych, które okazuje się, że nie są, że nie są orzechami tylko strączkami, ale muszą być to orzechy, które nie są poddawane żadnej obróbce, czyli nie są to ani prażone, ani solone, ani z przyprawami, tylko są to...

36:29 bez ulepszaczy smaków, tylko są to zwykłe wymieszane orzechy, orzechy nerkowca, orzechy brazylijskiej. Każdy z tych rodzajów orzechów oczywiście trzymane w lodówce, tak jak powiedzieliśmy. Przepominamy proszę Państwa, orzechy trzymane w lodówce. No pozwalają na zmniejszenie chociażby LDL cholesterolu o blisko 5 mg procent, co znacznie przekracza wpływ aktywności fizycznej na LDL cholesterol chociażby. To jest super interesujące. Jaoreszki ziemne były takie demonizowane w takim negatywnym sensie, że one właśnie nie mają żadnych wartości odżywczych. Okazuje się, że nie jest z nimi tak źle. One są super smaczne. Oczywiście są tanie i to jest ważne, że one są tanie. Jaoreszki ziemne, szczególnie takie jak kupujemy w łupinach, które

37:10 są, wiadomo, że są nisko przetworzone, wydają się jednym z lepszych wyborów, aczkolwiek już tutaj chodzi. No samą ilość. Marek na zakończenie gdyby nasi słuchacze mieli zmienić jedną rzecz od jutra to to co powinni zrobić? No ja myślę że powinni bardziej zastanawiać się nad tym chyba najprościej taką radę co bym dał to kupić jedna korzechy i trzymać je w lodówce jako najprostsza rada spojrzeć na półkę w kuchni dosyć krytycznie i usunąć tłuszcze które ustaliliśmy że są niezdrowe łącznie z olejem słynocznikowym. zastąpić go oliwą albo olejem lnianym. Ale dobrą oliwą trzeba mieć butelkę dobrej oliwy wysokogatunkowej z pierwszego tłuczenia chociażby do sałatek. A nie butelka wódki tak jak kiedyś było. Oczywiście

37:56 to też jest ważne żeby nawet smażąc na oleju olej nigdy nie może dymić. O tym sobie powiemy jeszcze kiedyś przy okazji dlaczego rodzaj obróbki cieplej ma znaczenie i co się może stać z różnymi produktami które poddamy grillowaniu smażeniu jakie tam reakcje zachodzą. To też jest bardzo ciekawe, jakie związki powstają, jak to negatywnie wpływa na nasze zdrowie. No ale wreszcie też, ja myślę, że zastanowienie się jak ta dieta nasza wygląda, jak wygląda nasz posiłek, w jakiej kolejności jemy potrawy i chociażby to, że po każdym posiłku powinniśmy znaleźć przynajmniej 10 minut czasu na aktywność fizyczną po to, żeby poprawić metabolizm glukozy, ale także metabolizm lipidów, o których dzisiaj przez cały odcinek rozmawialiśmy. Czyli

38:38 na zakończenie, po posiłku nie kładziemy się, tylko robimy sobie dziesięciu minutowy spacer. No drzemka po biednia to nawet nam się od razu kojarzy, ale drzemka po biednia, po spacerze jest zdecydowanie lepszy. No i jeszcze jedną rzecz bym dopowiedział z tego co od Ciebie usłyszałem, warto zrobić sobie badanie i oznaczyć po prostu poziom onega. No ja myślę, że... Po dzisiejszym odcinku to takie rekomendacje, to nie tylko sam lipidogram, to nie tylko skupienie się na tym, jaki jest stężenie cholesterolu całkowitego, nie tylko LDL cholesterolu, bo zwróćcie Państwo uwagę, że mało mówiliśmy o HDL cholesterolu, który nas trochę mniej interesuje. Nas interesuje non -HDL cholesterol A po B i LP a. Myślę, że

39:21 jak każda osoba zainteresowana długowiecznością będzie znała te trzy parametry, oczywiście, no niestety badanie firmy diagnostyczne pokazują nam te wyniki w sposób taki, że ja często muszę gasić ten pożar przerażenia. Źle jest to rozpisane i osoba, która czyta swój wynik, wydaje się, że umiera, bo jej wartości są charakterystyczne dla osoby bar ekstremalnie wysokiego ryzyka.

39:47 To jest proszę Państwa, im niższy non -HDL, im niższy A po B, tym lepiej. A jeśli chodzi o kolejne badanie, to omega 3 index u osób, które suplementują. czyli są trochę na wyższym poziomie w tajemnicze, jeśli chodzi o suplementację i długowieczność, to jest to must have. No i to postawimy kropkę. Bardzo Państwu serdecznie dziękujemy. Profesor Marek HDL Postuła i Krzysztof LP małe a Łoniewski.

40:12 Do zobaczenia i do usłyszenia. Czyli jesteś zły. Oczywiście.