
Kapitelklicken springt direkt hin
Shownotes
Nieuwe invloedsblokken | Verzorgingsstaat kraakt | Franse rellen tonen spanning
Trump zet Oekraïne en Europa onder druk door sancties op te schorten en cruciale militaire steun aan Kyiv te beperken. Problemen met raketwaarschuwingen, Starlink en vertraagde Patriot leveringen verzwakken de Oekraïense verdediging, terwijl Rusland de oorlog dichter naar het Navo-gebied brengt. Tegelijkertijd dreigt een akkoord tussen Trump, Poetin en Xi Jinping over invloedssferen, waarbij Oekraïne en mogelijk de Baltische staten buiten spel komen te staan. De vergelijking met Jalta dringt zich op: grootmachten die de wereld verdelen, terwijl Europa niet aan tafel zit, maar wel de gevolgen moet dragen.
Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk analyseren hoe de internationale machtsverhoudingen verschuiven en welke strategische keuzes Europa nog heeft. Kan Europa samen met gelijkgestemde landen een zelfstandig machtsblok vormen, losser van Washington en weerbaarder tegenover Moskou en Beijing? De afhankelijkheid van Starlink en de strijd om satellietbandbreedte maken duidelijk dat Europese strategische autonomie niet alleen draait om defensie, maar ook om technologie en kritieke infrastructuur. Tegelijkertijd speelt China een steeds grotere rol in de machtsstrijd rond Taiwan, terwijl Rusland erkenning als gelijkwaardige wereldmacht nastreeft.
Ook binnen Europa loopt de druk op. In Frankrijk leiden economische onzekerheid, oplopende staatsschulden en onvrede over het sociale model tot nieuwe onrust. In heel Europa botst de noodzaak om fors meer in defensie te investeren met krappe begrotingen en groeiende maatschappelijke onvrede. Die interne verdeeldheid maakt het moeilijker om een antwoord te formuleren op de druk van Trump, Poetin en Xi. De komende jaren worden bepalend voor de Europese veiligheid en de toekomst van de internationale orde, met 2027 als mogelijk kantelpunt voor de Europese politiek.
[Samenvatting geschreven door AI en gecontroleerd door mens]
Over de Podcast
Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk gaan onder leiding van Hugo Reitsma op zoek naar de nieuwe wereldorde. Wat betekenen oorlog, machtspolitiek en economische verschuivingen voor Europa en Nederland? In elke aflevering duiken zij in de geopolitieke actualiteit.
Genomineerd voor de Zilveren Reissmicrofoon 2026, winnaar van de Dutch Podcast Awards 2022 in de categorie Nieuws & Politiek.
Word lid van B&W Plus op boekestijnendewijk.nl (plus.bnr.nl/boekestijn-en-de-wijk)voor de zaterdag-podcast, reclamevrij luisteren, en vele extra's!
BINNENKORT WEER IN DE THEATERS! Kijk voor data en kaarten op bnr.nl/theater (messagent.fdmediagroep.nl/optiext/optiextensio…)
Reageren?
Op X: @ajboekestijn (x.com/ajboekestijn) en @robdewijk (x.com/robdewijk)
Bluesky: @hugoreitsma.bsky.social (bsky.app/profile/hugoreitsma.bsky.social)
Mail: boekestijnendewijk@bnr.nl
Over de makers:
Arend Jan Boekestijn (linkedin.com/in/arendjanboekestijn) is een Nederlands historicus en voormalig politicus. Hij studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Boekestijn is voormalig Tweede Kamerlid (tot 2009). Sinds 1989 is hij verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht en sinds 2016 lid van commissie Vrede en Veiligheid van AIV.
Rob de Wijk (linkedin.com/in/rob-de-wijk-a5722110) studeerde eigentijdse geschiedenis en internationale betrekkingen, promoveerde op kernwapenstrategieën, werd hoogleraar in Leiden en richtte in 2007 het Den Haag Centrum voor Strategische Studies op.
Hugo Reitsma (linkedin.com/in/hugoreitsma) studeerde rechten en politicologie. Hij werkte eerder als politiek verslaggever en vanuit verschillende conflictgebieden. Hij is auteur van het boek ‘Boekestijn en De Wijk voorspellen de toekomst’ (november 2023).
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Transkriptvom Podcast bereitgestellt · Zeitmarken springen hin
Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Boekestein en de Wijk.
Hugo Rijtsma. Maandag 19 oktober. Welkom bij Boekestein en de Wijk op zoek naar de nieuwe wereldorde. Rusland heeft vannacht weer grootschalige aanvallen uitgevoerd op Oekraïne met ballistische raketten... In Kiev zijn er bij drie mensen vermist. Ik meen, is ook een dode gemeld inmiddels. Een datacenter van een telecombedrijf werd compleet vernietigd door een inslag van een raket. Alleen al in deze ene nacht raakten meer dan tien energievoorzieningen beschadigd en gingen de lichten uit bij zeker 550.000 families, zei president Zelensky. En hij zei opnieuw geen vroegwaarschuwing te hebben gekregen van onze partners, leest de Amerikanen. Dat gebeurde in ieder geval bij één aanvalsgolf. Zondag had Zelensky de
regering Trump juist bedankt voor het herstellen van de inlichtingen. Zaterdag voerde Oekraïne op zijn beurt een hele grote aanval uit op Rusland. Daarbij zijn één dode en vijf gewonden gemeld. Het Russische leger zei 1256 drones en zeven kruisraketten te benier gehaald. In Sint-Petersburg werd onder meer een olieterminal en een datacenter geraakt. Een Oekraïense drone ontplofte in het Litouwse luchtruim bij deze aanvalsgolf, waarschijnlijk uit koers gebracht door Russische verstoring van het signaal. Oekraïne heeft daarvoor excuses gemaakt. Dit weekend vielen weer zo tien doden per dag ongeveer en dat lijkt het nieuwe normaal zo'n beetje geworden. De VN becijferde vorige maand 328 burgerdoden, ruim 2000 gewonden. Dat is 85%
meer dan in dezelfde maand vorig jaar. Van het front zag ik alleen wat Oekraïnse terreinwinst gemeld in Sumi, helemaal in het noorden, waar de Russen alleen wat hebben. kleine stukjes over de grens in handen hebben. Maar dat is op zich wel interessant, omdat Poetin dit weekend, gehuld in een militair uniform, net had aangekondigd dat Rusland daar langs de hele grens een veiligheidszone op Oekraïns grondgebied wil inrichten.
Dat gaat dus voor hem niet de goede kant op
Nee, die veiligheidszone is een oude wens. En volgens mij zit hij daar al twee jaar lang over te praten, als ik goed ben geïnformeerd. Dit is dus gewoon helemaal niet nieuw wat hij hier roept. Wat ook niet nieuw is, is de opschepperij in dit geval bij monden van Gerazemov, de hoogste militair van Rusland. Die heeft gezegd van sinds 1 september hebben wij al 1800 vierkante kilometer veroverd. Nou dan zie je dat onafhankelijke bronnen dat gaan narekenen en dan komen ze op 122 vierkante kilometer uit. Dus dat is niet zo ongelooflijk veel. Ja, en dan wordt er natuurlijk gezegd, heel dorpropilia die hebben we in bezit. Dat blijkt dus gewoon niet zo te zijn. En er wordt dus ook opgeschept over... bijna een omsingeling van Doppelpilja, blijkt
ook niet zo te zijn. Ik bedoel dat het gewoon niet goed is wat daar gebeurt, ook in de richting van Oekraïne. Dus ik denk dat het zeker is, maar zo slecht gaat het nou ook weer niet.
Als we dan kijken naar de hele shit met Trump, nu de inlichtingen. Dus twee aanvalsgolven, zondag 11 uur s'avonds, 4 uur s'nachts. Naar ik begreep was bij de eerste geen waarschuwingssignaal gegeven... Het belang daarvan overigens werd benadrukt door een luisteraar van ons, Waldemar, die zit in Kiev. Die bevestigde dat alarmsystemen nog steeds niet goed werken. En hij zegt daarbij, dat maakt dus het verschil tussen relatieve veiligheid en niet in je bed kunnen slapen, maar in de shelter moeten zitten. Want je bent niet op tijd in veiligheid op het moment dat een signaal... Maar Hugo je bent
bijna nooit op tijd als het gaat om ballistische raketten. Dat is nou juist het grote probleem. Dus ik bedoel arme mensen die daar zitten hoor in Kiev. Inclusief onze luisteraars.
Ja en met die snelle straalmotor aangedreven drones is het ook steeds lastiger.
Het
moet echt verschrikkelijk zijn op dit ogenblik. Daarnaast zei Zelensky dat de levering van Patriot raketten wordt vertraagd. Interessant cijfer werd hierbij gegeven. Dat ze er nu 12 per maand zouden krijgen. Dat is ongeveer kwart van wat onder Biden het geval is. Maar dus zelfs raketten die betaald zijn.
Uit de Pearl gelden. Die komen niet. Die komen niet. En Zelensky zei dat is niet een technisch probleem ofzo.
Nee
Pearl wordt überhaupt vertraagd op dit ogenblik heb ik gezien. Rubio, minister van Buitenlandse Zaken, ontkende dat de Witte Huis opdracht had gegeven Starlink af te knijpen. Bessent, de minister van Financiën, zei dat Zelensky moet oppassen wat hij zegt. Zo kennen we Bessent een beetje met dit soort mafioze taal. Maar wat gebeurt hier? Nou,
eigenlijk weet je jongens, is het vrij simpel. Poetin wil dat Oekraïne verliefd en Rusland wint. Maakt niet uit wat het gevolg is voor de Europese veiligheid. Dit moet gewoon gebeuren. Punt uit. Ik bedoel, dit is gewoon wat er aan de hand is. Daar kunnen we heel lang over praten. Maar Arjan?
Je bedoelt Trump bedoel je? Trump wil dat Poetin wint. Ja, wat zei ik? Je zei Poetin. Nou
nee, Trump
wil dat Poetin wint. Die twee zijn een beetje uitwisselbaar af en
toe. Nee, sorry. Het
is inderdaad zo, ja. En dat betekent dus, het is gewoon een hele ernstige situatie. Waarbij, ja. Zelensky heeft dus zondag, zei hij nog, van dat Amerika heeft gedurende drie dagen geen waarschuwingen over naderende Russische raketten gedeeld. En vandaag, zei hij, het is inmiddels weer hervat. Maar er zit nu ook weer een bericht dat het toch problematisch allemaal is. Nou, dan komt ook nog dat verhaal over Starshield. Dat is ook onduidelijk of dat nou echt nog echt goed werkt.
En om er helemaal gek van te worden is dat Rubio ons kent aan alles. Maar ga er nou maar van uit dat Amerika gewoon via Trump bezig is om Oekraïne het leven zuur te maken.
Het leven zuur te maken, dat gebeurt al een hele tijd. Maar de grote vraag is, wat is hier nou aan de hand? Dat was ook de vraag van Hugo. En ik denk dat het wel belangrijk is om daar gewoon wat helderheid over te krijgen. En we zijn natuurlijk gewoon geneigd iedere keer om in te zoomen op details over Starlink of Starshield of hoe het allemaal zo mogen heten.
De inlichtingen die niet komen voor afgevuurde politieke raketten. Maar wat wil Trump nu eigenlijk echt? Dat is denk ik gewoon de grote vraag. En corrigeer me, maar ik zeg het nog maar een keer. Volgens mij wil Trump gewoon dat die oorlog beëindigt. Dat Oekraïne water bij de wijn doet. Die moet hij mee stoppen. En Rusland die mag als overwinnaar uit de bus komen. Voor mij is dat zo klaar als een klontje. Ik denk dat wij in Europa, en dat is het cruciale hiervan, dat nog steeds niet willen geloven. Dat
we nog
steeds hebben van ja, maar Amerika is toch onze belangrijkste bondgenoot. Dat is hij dus gewoon niet, als je dus dit soort dingen doet. Hij
heeft nu ook formeelde sancties opgeschort, die
dus door
het
congres zijn aangenomen. Dat bedoel ik maar Hugo, ik bedoel als je dus dat doet. En die zijn door het congres aangenomen. Die sanctielijst is ook door de Amerikaanse president ondertekend. Als je dat doet, dan schoffeer je niet alleen Oekraïne, maar ook Europa. En als je nou nog niet weet hoe ernstig de situatie is, dan weet ik het verder ook niet meer
Lindsey Graham is ons ontvallen. Maar zijn hele wet is dus nu gedemonteerd. Terwijl dus de president in de raad zijn handtekening had ondergezet. Ja, dit is gewoon volstrekt duidelijk dat Trump wil graag Dat er zo snel mogelijk een deal komt. En hij gaat daarmee
dus ook tegen zijn partijgenoten in. Lindsey Graham, prominente republikein, die is overleden. Maar ook andere republikeinen in het congres. Die zijn hier woedend over. Maar dat interesseert me niet. Maar jongens
we zijn toch niet verbazen hierover? Hoe lang gaat dit dan wel door? Ik bedoel, we gaan toch van de ene verbazing naar de andere. Ik bedoel, het begon dit jaar met die hele affaire rond Groenland. Toen de NAVO bijna werd opgeblazen. Dit is toch gewoon buiten alle proporties wat hier gebeurt
Bovendien zit er dan ook nog die hele voorstel bij om dan maar op een zijtoneel van dat APEC-conferentie 14, 15 november Xi, Trump en Poetin dan maar een deal te sluiten zonder Europa en zonder Oekraïne.
Dat
was een
bericht van de Wall Street Journal. Poetin, meen ik, dat had voorgesteld om de wereld onderling te verdelen.
Had hij 8 oktober al voorgesteld tijdens de telefonade. Past natuurlijk helemaal in de opvattingen van Poetin. Alleen wat ik je wil vragen Rob, is dit een ongelooflijke move. Europa houdt zijn hart vast, maar kan dat ook allemaal niet voorkomen. Maar Oekraïne zal dit niet accepteren. Die vecht dan toch gewoon door. Tuurlijk. Of is dan, ja dat lijkt me ook hè. Of is dan de hoop van Poetin dat China uiteindelijk kleur gaat bekennen. En dan nog meer gaat leveren aan Rusland. Nee, natuurlijk niet. Dat doen ze niet hè. Nee,
wat je nog niet hebt gezegd. Wat dus ook in dat stuk van de Wall Street Journal stond. Is dat ze de wereld gewoon willen verdelen. Ja. In invloedssferen. Ja Dus daar even mee beginnen. Dan vervolgens afpellen wat dat gaat betekenen voor Oekraïne en voor ons. Als zij dat als willen, dan is dat vergelijkbaar met wat we hebben gezien met Yalta. Toen de wereld ook verdeeld is in Oost- en West-Europa. Als dat gaat gebeuren, dan gebeurt er iets wat eigenlijk al door Trump in werking is gesteld. Met zijn nationale veiligheidsstrategie van eind vorig jaar. toen die heeft gezegd het westelijke halfgrond is van mij. Dus dat is Amerikaans.
We hebben altijd gezegd, het zou me niet verbazen als Trump ook probeert een dergelijke truc uit te halen in Europa. Op het moment dat jij pro-Putin bent, dan ben je tegen Oekraïne en dan accepteer je dat Oekraïne in de invloedspolitiek ligt van Rusland. En dan de volgende fase is natuurlijk dat dat ook geldt voor de Baltische Staten. Dus dan heb je als dat gebeurt, heb je gewoon een oorlog met de NAVO. Dan vervolgens kijk je naar het verder naar het oosten. En dan is natuurlijk de grote vraag.
Wat gaat er dan gebeuren met Taiwan? Ligt dat dan wel of niet in de invloedsfeer van Amerika? De Taiwanese maken zich hier volgens datzelfde artikel. Ook ongelooflijk veel zorgen over. Wat ik me heel goed kan voorstellen. Maar je ziet dus nu inderdaad dat de grootmachten. Iets proberen te doen. Wat Churchill en Stalin ook hebben proberen te doen. En Roosevelt was daarbij na de Tweede Wereldoorlog. Om ervoor te zorgen dat er vrede kwam. En dat de boel werd verdeeld.
Dus een dergelijke oplossing komt er weer. Dat betekent als dit gaat gebeuren. Is het een mega overwinning voor Rusland. Want dat betekent dat Rusland zich op hetzelfde niveau heeft geplaatst. Als China en de Verenigde Staten. Wat natuurlijk totaal onzin is. Het is een groot land. Maar het heeft de economie van de Benelux. Dus dat stelt niets voor in vergelijking met de Chinezen en de Russen. Dus ik moet nog zien of Poetin op die manier als een gelijkwaardige actor kan worden behandeld als Xi en Trump. Ik moet nog zien of dat gaat gebeuren. Maar stel je voor dat het gebeurt, waar blijft Europa dan? De
Europese
Unie.
Dat is
gewoon... Nergens.
Wij staan op
het
menu. Wij
staan op het menu. Precies zoals Carney heeft gezegd in het begin van het jaar in Davos. Toen heeft hij ook gezegd dat als we niet meedoen, als we niet gaan samenwerken, dan staan we op het menu. Dus dit betekent dan automatisch dat de landen van de Europese Unie moeten gaan samenwerken met gelijkstrijdende buiten Europa. Dat kan. Ja, dan krijg je eigenlijk gewoon in hoog tempo een nieuw vierde blok erbij. Dan heb je een blok Europa met... Canada, Nieuw-Zeeland, Australië, Japan, Zuid-Korea.
Je krijgt een blok Amerika-Westelijke halfrond. Je krijgt een blok Rusland. Dat feitelijk beperkt is tot... de contouren van de oude Sovjet-Unie. Dus waarschijnlijk, hopelijk voor Poetin... inclusief de Baltische Staten. En je krijgt een Chinees blok. En dan is de grote vraag... is dat dan inclusief delen van de Global South of niet?
Dat is ongeveer wat er gaat gebeuren... als je dus dit bewaarheid laat worden.
Weet je, die parallel met Yalta is eigenlijk heel duidelijk. In Yalta werd Oost-Europa dus eigenlijk weggegeven... Rusland, omdat Rusland er met zijn legers ook al zat. Na de Tweede Wereldoorlog. Naast mei 1945. En Stalin hoefde alleen maar te beloven dat er uiteindelijk vrije verkiezingen zouden komen. Dat heeft hij nooit gedaan. En nu zou het zo zijn dat Oekraïne dus een deel daarvan gaat dan gewoon dus vrolijk naar Rusland toe. Wat dat zo angstaanjagend maakt is dat China heeft zitten op twee manieren positief in. Het eerste is dat zij heel graag wel een deal willen sluiten over Taiwan...
die dan verbonden wordt over een deal in Oekraïne. En dan zou misschien China ook bereid zijn. En China wil ook heel graag als een dealmaker wordt gezien... als een hele belangrijke mogelijkheid en zo. Dus ze willen een grote primaire rol spelen. Ze hebben dus twee motieven om mee te dansen. Alleen dan nog steeds blijft het probleem van...
ook voor Oekraïne is het volstrekt onacceptabel... Dus die blijft lijkt me toch door
Dat kan dus alleen met Europa gebeuren. En de grote vraag is of Europa dat kan. Want we zijn nog steeds in zekere zin afhankelijk van Amerikaanse wapensystemen. En die kunnen worden geblokkeerd door Trump. Zo simpel is dat. Dus je zit aan alle kanten vast in Europa.
En
we hebben grondstoffen nodig uit China. Die krijgen we niet... We hebben wapensystemen nodig en olie en gas uit andere delen van de wereld. Want dat hebben we zelf ook niet. Dus Europa zit gewoon klem op dat moment. Zo is het. We moeten straks maar even gaan praten over alle sociale onrusten en de politieke onrust in Europa. Want dat maakt de situatie er niet veel beter op, kan ik je melden
Nou, laten we dat zo doen. Maar misschien eerst even kijken naar wat dichter bij het vuur gebeurt. Volgens mij weer opnieuw een waarschuwing vanuit Polen. En er was weer iets in de Baltische landen aan sabotage. Ik heb het even niet scherp. Had jij dat Rob
Ja, Starlink, daar is een bedrijf dat doet in Starlink, om het maar even zo te zeggen. Daar is brand gesticht. In Litouw zijn ook drones weer waargenomen. Die zijn ontploft. Er zijn ook vliegtuigen van de NAVO lucht uit ingegaan om die dingen neer te halen. Polen die heeft precies hetzelfde probleem. Ook daar wordt een relatie gelegd met Starlink, met aanslagen erop. Dus je ziet dit in combinatie met die aanvallen op schepen in de Zwarte Zee. Dat echt gewoon de oorlog steeds dichter bij het NAVO gedragsgebied wordt gebracht.
En het wordt ook steeds... Brutaler hoe de Russen dat gaan doen. En het is ook steeds openlijker hoe het gebeurt. En als je dat dus vergelijkt met waar we het net over hebben gehad. Met die hele discussie over invloedssferen. Nou dan is 1 plus 1 2
En als dus inderdaad de Russen in Polen een Starlink installatie hebben aangevallen. Als dat dus waar is. Dan verslechtert dat de situatie in Oekraïne. En dan is er
overigens ook nog ruzie met de VS over satellietbandbreedte hier in Europa. Ik zag daar iets van de Amerikaanse ambassadeur in Brussel
over. Ja, die heeft zich behoorlijk veel uitgesproken. Er was een oude besluit van de Europese Commissie begin dit jaar, geloof ik. Van mei is het. Van mei, ja. En waar dus in stond van nou we hebben een bepaalde bandbreedte voor GSM mensen die dus inbellen aan een satelliet. Maar dan moeten we graag willen we daar ook voor Europeanen een deel reserveren. En terwijl dus de Musk en zijn vrienden die hebben dan het gevoel dat ze geknepen worden.
En zijn daar woedend over. Die willen gewoon bijna die hele bandbreedte hebben.
Ja dat is ook niet zo. Er is een afspraak gemaakt over een derde satelliet. Van de MSS band. Dus niet GSM band. Die moet bestemd zijn voor de overheid. Er zit dus ook geheime communicatie in. Voor militairen. En tweede. Die wordt dan gebruikt voor commercieel gebruik. Wat er aan de hand is. Is dat de. De Europeanen. Die zeggen van ook die commerciële. afdeling van die satellietcommunicatie. Die moeten we eigenlijk ook zoveel mogelijk gebruiken voor Europa. Want dit betekent dat je op die manier een betere concurrentiepositie kan krijgen...
ten opzichte van andere delen van de wereld. Dat is de reden. En dat is ook de reden waarom de Amerikanen nu in één klap ballistisch gaan... om het maar zo te zeggen. En die zeggen van, mijn god, dit kan niet... Want als dat gaat gebeuren, dan worden wij buitengesloten. En dat is nou precies wat we niet willen. En we willen ook niet dat de concurrentiepositie van de Europeanen verbeterd.
Dat is wat er volgens mij achter zit.
En het raakt met name SpaceX van Musk. Die zou dan dus geweerd worden van de Europese markt.
Ja, dus ik heb ook al gehoord dat Starlink er gebruik van zou maken. Dat is natuurlijk niet zo, want die heeft zijn eigen satellieten. Maar inderdaad, want er wordt ook nagedacht. We hebben er vorige week ook over gesproken. over een alternatief voor Starlink in Europa. Dat is er. Er zijn gewoon in principe alternatieven voor Starlink in Europa.
Dat moet je verder uitbouwen, maar dat kan. Ja, en uiteindelijk zie je dus dat de Europeanen ervoor zorgen dat langzamerhand die Amerikanen dus naar de zijlijn worden gemaneuvreerd. Dat is echt interessant wat er nu gebeurt, zonder dat ze daar veel ophef over maken. Maar eerst even dit.
Welkom terug. Naast al deze externe ellende... hebben we dus ook zat interne ellende. Vooral daar bij jou Rob. Ik hoop dat ze aan jouw voordeur voorbij zijn getrokken. Het is hier rustig als
altijd Hugo. Hier gebeurt niets. Maar als ik gewoon kijk op de kaart... dan zijn er volgens mij in 140 steden in Frankrijk... zijn er rellen geweest. En er wordt dus nu heb ik net gezien ook gedreigd... om met een uitgangsverbod... En dat is toch wel heel erg bijzonder.
Maar dus ook de brandstichtingen, plunderingen. Ja, heel heftig
Weet je, dat zijn allemaal overeenkomsten met die gele hesjes van 2018, weet je nog? De aanleiding was toen de brandstofbelasting. Nu zijn het dus de energieprijzen die hoog zijn en onderwijsklachten. Onvrede over de koopkracht speelt nu ook. Wantrouwen tegenover Macron speelt nu ook. Een spontane mobilisatie van mensen. Nu scholieren, vakbonden en spontane groepen. Geweld door een deel van de deelnemers. Nou, dat is dus nu ook het geval. Macron beschuldigt Mélenchon ervan dat die zaak loopt op te hitsen. Rechtsradicalen zeggen dat de islam erachter zit. Andere mensen spreken over islamogoogisme, weet je wel. Het is allemaal heel onduidelijk hoe het allemaal in elkaar zit. Maar het is wel zo dat
we hier te maken hebben met een Met iets wat echt een omvang aanneemt van een revolutieachtige toestand. Waarbij de politie ook geen greep erop krijgt. Nee
maar het is wel heel Frans hoor. Ik bedoel, de veranderingen worden met revoluties hier afgedwongen. Dat is al enige tijd zo. Maar weet je, kijk, wat erachter zit is denk ik niet zo heel erg ingewikkeld. De Franse staatsschuld die loopt gigantisch op. Ik heb trouwens gezien. Dat er nogal wat investeerders zijn in de obligaties van de waardepapieren van Frankrijk. Die lopen nu weg. En de rente is ook weer omhoog gegaan. Vandaag maandag. Maar wat hier gewoon achter zit is dat de verzorging staat. Zoals Frankrijk die kent.
Die is gewoon op een dood spoor gelopen. Frankrijk is het land volgens mij in Europa, maar ik kan me vergissen, maar ik denk dat het zo is, dat van zijn totale nationale inkomen het meeste uitgeeft aan sociale voorzieningen. Het is dus een land waar mensen echt gewend zijn om een hand op te houden. Alles moet uit Parijs komen.
Dus het is ook een gemarkeerde democratie in die zin. Dat de mensen totaal geen enkel verantwoordelijkheidsgevoel hebben. Dus op het moment dat het slechter gaat. En die verzorgingstaat begint af te kalven. Wat echt gewoon het geval hier is. Omdat alles onder druk staat. Van lonen tot pensioenen. Dan vervolgens moet de pensioengerechte leeftijd weer omhoog. Dat willen ze ook niet. Dus ze zijn overal op tegen. En tegelijkertijd moet er een hele hoop gebeuren. Nou dat begint dus nu tot een uitbarsting te komen. En het kan geen toeval zijn. Dat min of meer. Om dezelfde reden. De mensen ook in de straat opgaan. In Albanië. In Portugal.
In Italië. Ik denk. Dat wat we hier zien, het failliet is van het Europese model, de verzorgingstaat. Nou, als je dat weer koppelt aan de discussie die we even eerder hebben gehad, dan zie je dus dat de politieke out of control begint te raken in Europa. En dat is natuurlijk heerlijk voor Poetin, maar ook voor Trump, die niks van dit helemaal Europese model moet hebben. En het is ook fantastisch voor Xi Jinping. Die de markt willen overspoelen met goedkope auto's. Die de mensen wel nog kunnen
betalen. Frankrijk is zo sterk gecentraliseerd. Dat Macron altijd overal de schuld van heeft. Dat is ook zo'n probleem. Dus dan is dat makkelijk. Dan heb je die revolutionaire protesten. Die hadden we het al over. Er is ongelooflijk weinig vertrouwen in politieke partijen. Het is überhaupt zo dat in Frankrijk is een politieke partij altijd een vehikel voor een belangrijke... man.
Ze ontstaan gewoon als paddenstoelen komen ze uit de grond. Enorme radicalisering aan de flanken. Of het het deficit is van de verzorgingstaat. Ik zou zeggen het is het deficit van de Franse verzorgingstaat. Omdat gewoon het geld is op. En als het geld op is en je moet En je moet, dus de rentebetaling is net zo groot als de hele onderwijsbegroting. Ja, dan heb je het wel erg ver laten komen.
Maar Jan dat gebeurt toch in Nederland ook. We gaan nog niet de straat op daar in Nederland. Maar het is toch hetzelfde probleem. Waar hou je het geld vandaan? Maar wij hebben dus een staatsschuld die 40% is. Ja weet ik. Wij kunnen de schuld nog verder laten oplopen. Maar in wezen is het hetzelfde probleem. Je moet omwille van je veiligheid. Moet je dus gaan investeren in defensie.
Maar dat gaat dus per definitie. Ten koste van je sociale voorzieningen. Die echt totaal uit de klauwen zijn gelopen. In al die landen. En dan ook nog een keer. Ik heb de laatste cijfers gezien van de inflatie. 3,8 procent. In de hele Europese Unie. Litouwen loopt voorop. Met 6,1 procent. Volgens mij Malta was het laagste. Maar door de bank genomen.
Is de inflatie ontzettend hoog. En de loningen die gaan. Niet naar Van Antwerpen. Ja, vind je dat gek? Dat mensen gewoon te weinig te besteden hebben en dat er problemen beginnen te ontstaan
Je zou dus heel cynisch kunnen zeggen van die enorme verhoging van die defensieuitgaven die echt nodig zijn. Die leiden er daarna toe dat het sociale model onder enorme druk komt te staan. En ook dat al die staten een beetje gaan wankelen.
En de grote boosdoener is energie. Dat is de grote aanjager van de
inflatie.
Nou, en vervolgens zit Trump te roepen dat dat komt door Zelensky. Omdat hij me niet wil ophouden met het bombarderen van de Russische infrastructuur. Olieinfrastructuur, raffinaderijen. Maar hij is zelf de grootste schuldige door zijn gedoe in Iran. Het afsluiten van de straat van Amboes. Dus wat er hier gebeurt.
En dat vind ik dus echt het meest idioot. Ik heb gisteren ook Macron gezien. Toen hij om acht uur zijn lezing hield, kort publiek. Niemand durft te zeggen... Ja, hoor eens even mensen. Dit is wat er gebeurt als je een president hebt... die de straf van homoes afsluit. Dit is niet wat wij willen. Dat is niet onze oorlog.
En ik hoor ze gewoon niet zeggen. Of ik heb er echt iets gemist, jongens. Hebben jullie het gehoord? Nee, dat zeggen ze inderdaad
niet. Dat is toch
raar? Benoem dan ook de oorlog. Benoem dan ook de oorzaken. En kom niet met de toezegging... van dit gaan we voor je oplossen. Want dan... dan neem je de schuld op je van iets waar je niet over gaat en wat je ook niet goed kunt oplossen.
Ja, en weet je, Macron zegt dan van nou, ik vraag aan mijn minister, die moet maar even met de studenten en de scholen aan tafel zitten, moet het gewoon allemaal gaan oplossen. Hij kan het niet oplossen. Hij lost het
nooit
op. Nou, want hij heeft de tucht van de financiële markt achter zijn broek. Ja, en hij heeft geen geld. Hij heeft gewoon geen geld, ja. En we
gaan dus bij de Europese Unie. Gaan we dus een situatie tegemoet. Nou, we zijn natuurlijk altijd redelijk van de doemdenkers. Maar tot nu toe klopt het aardig hoor. Moet ik zeggen, al het gedoemdenken van ons. Maar als je gewoon even kijkt wat er volgend jaar gaat gebeuren jongens. 2027 zou wel eens het jaar van de waarheid kunnen worden. Verkiezingen in Frankrijk. Verkiezingen nu dit november in Spanje. In Italië oktober 2027. En als het een beetje tegen zit, klapt ook het Duitse kabinet vanwege de opkomst van Altini voor Duitsland. Nou, hartelijk gefeliciteerd. En dat moet dus in deze tijd, zonder een natuurlijke leider binnen Europa, Europa redden in die hele discussie die we hebben gehad over die onzalige discussie over
invloedssferen en toenemende aanvallen van Rusland tegen Europa.
Het is hopeloos. Mag ik iets
proberen?
Nou graag. Eigenlijk heel graag.
Kijk.
Europa zit natuurlijk in een lastig parket. Maar laten we wel wezen dat Europa nou het enige gebied is dat nog een beetje redelijk wordt geregeerd. In China zit een dictator. In Washington zit een volslagen imbecile. Hebben jullie dat tweetje van hem gezien van gisteren? Nee. Daarin ging hij verdedigen wat hij heeft gedaan. Richting Rusland. Het opschorten van de sancties.
En daar zei hij. Dat is nodig om Rusland aan tafel te houden in de vredesbesprekingen... en die gaan heel goed. En Rusland heeft ook niet, of in elk geval niet heel erg veel Iran geholpen... terwijl ze dat wel zouden kunnen doen... En Zelensky wil geen eind aan de oorlog, terwijl hij ondertussen een groot deel van zijn land verliest en zijn zeeën en oceanen.
Dit is het
leiderschap in Washington.
Welke
oceanen? Dat zijn mensen nog aan het uitzoeken, welke Oekraïnse oceanen dit precies betreft. Alles gaat hier natuurlijk verschrikkelijk traag, maar in alle andere delen van de wereld gaat het nog veel slechter. En ik zou wat dat betreft nog wel een vraag willen stellen, want door dat verhaal in de Wall Street Journal plaatsen we Trump zijn handelen nu in een context van een soort fantastisch plan om de wereld te verdelen tussen de grootmachten. Maar zou het ook gewoon niet kunnen zijn dat hij in dolle paniek is vanwege de hoge inflatie daar en dat hij dus een stom deeltje met Poetin denkt te sluiten, waardoor hij eventjes de spanning eraf haalt voor de midtermverkiezingen en dat hij voor de rest helemaal geen grote plannen heeft omdat hij
daar Te dom voor is. Maar gewoon eventjes denkt. Ik heb een deeltje. Ik kan de aandacht afleiden van mijn puinhoop in Iran. En Zelensky overal de schuld van geven. En that's it. En morgen is het weer vergeten.
Ik denk dat beide waar is. Ik denk dat jij gelijk hebt. Dat hij in paniek verkeert. Omdat hij die midterms gaat verliezen. Overigens heb ik ook al gezien. Dat er discussies zijn in de Verenigde Staten. In zijn entourage. Die zeggen misschien moeten we dan maar de staat van beleg afkondigen. Als het... Als de verkiezingsuitslag ons niet zint.
Ik bedoel, dit is een discussie die gevoerd wordt. Ook in de kringen van Trump. Of het waar is, dat valt nog te zien. Maar het is ook niet vreemd dat die discussies worden gevoerd. Maar tegelijkertijd, weet je, dus daarin geef je je gelijk. Ik geef je ook gelijk dat dit deel van Europa nog best, van de wereld nog best goed wordt gerund. Maar de grote vraag is, zijn wij in staat... door die traagheid om ons voldoende snel aan te passen aan de situatie zoals die loopt.
En dat is gewoon echt de vraag. En nou ja, zo kan je nog wel even doorgaan, want Trump is niet helemaal achtelijk. In
ieder geval toch? Volgens mij is hij wel
helemaal achtelijk. Nee, want als je dus gewoon kijkt naar wat hij in zijn nationale veiligheidsstrategie heeft geschreven eind vorig jaar, dan zegt hij dat hij dus gewoon naar influenceren wil. Dus dit past, dit rare plan past binnen het hele denken over influenceren. Ja.
Ik vond het trouwens ook wel opvallend. We gaan nu eigenlijk weer helemaal terug naar het begin. Maar de strategie van Zelensky hier tegenover. Want Oekraïne is natuurlijk ontzettend afhankelijk nog steeds van die patriots. Van die vroegwaarschuwing van Starlink. Maar wat hij doet is dit gewoon keihard in de openbaarheid spelen. Dat hij zegt dit is wat Trump doet.
Dit is wat hij doet. Hij knijpt dit af. Hij levert die raket niet. Dat is het nogal hoog opspelen. En ik denk dat hij dan dus erop gokt dat... Trump dit ook in Amerika zelf moeilijk kan uitleggen. Anders dan zou het logischer zijn om maar eventjes geen raffinaderijen aan te vallen... en je te richten op datacenters bijvoorbeeld.
Hij heeft geen keus meer. Hij kiest een beetje voor de aanval. Ja,
maar hij heeft geen keus meer. Wat moet je anders?
Wat zou je nou anders moeten doen? Stom is een beetje dat Europa vindt dat hij nog steeds te hoog van de toren blaast. Terwijl Slinsky kan niks anders doen. Zit gewoon aan alle kanten vast. Jongens, ik ben nog een beetje pessimistischer dan jullie eigenlijk. Oh, gelukkig. Want weet je, jullie zeggen net van Europa, mensen zijn hier gelukkiger. Dat is waar trouwens. Europa, mensen zijn gelukkiger dan in Amerika.
Ze leven ook vijf jaar langer. Je kent die lijstjes wel. Maar het is nu wel een situatie, jongens. In Frankrijk krijgen we echt Marine Le Pen. Daar reken ik nu gewoon op. We hebben naast Meloni terechterzijde komt hier generaal Fanacci. Die notabene pro-Russisch is. Dat wordt een coalitie kabinet. Dat gaat ook niet goed. Dan hebben we nog steeds Slowakije in de Tsjechische Republiek. It stinks. En Tusk zou ook kunnen vallen. Volgend jaar of het jaar daarna. Dan heb je dus een veel groter probleem dan Orbaan. Dan heb je multiple Orbaans in Europa. We kunnen heel veel. Maar als je ons in de verzorgingstaat gaat raken. Via die hoge energieprijzen. Via dat gedonder in Hormuz. Dan zijn we het allerswakst.
Nou, ik denk dat je gelijk hebt. Maar dat is ook de reden waarom ik zei 2017. Dat zou wel een jaar van de waarheid kunnen worden voor Europa.
En als Europa niet meer bestaat, dan gaat deze podcast, die heffen we dan ook gammel op. Want we bestaan niet meer. Ja, ik kan moeilijk
zeggen dat we naar Frankrijk gaan, want we
zien geen
grote klerenbende.
Zullen we nog even gezellig naar het Midden-Oosten gaan? Gaat het daar beter? Nee. Nee, absoluut
niet. Nee, de Hoetici doen het lekker hoor. Daar gaat het wel goed mee, moet ik zeggen. Die zijn echt bezig om Thaïs... daar hebben we al vaker over gesproken... dus we gaan dat niet helemaal uitdiepen... hoe noemen we dat... te omsingelen. Aan
de Rode Zee, geloof ik
Nou nee, dat ligt een beetje meer in het binnenland. Maar als je dat dus... dat is een behoorlijk grote stad... Als je die stad beheerst, dan ben je wel in staat om echt gewoon de Rode Zee helemaal te beheersen. Althans, voor zover die aan Jemen grenst. Dus, nou ja, vervolgens zie je natuurlijk dat Doetjes toch weer in staat zijn geweest om een helikopter van de Soedjes neer te halen. Ja, jongens, de strijd is, laten we zeggen, rond de straat van Homoes tot bedaren gebracht op dit ogenblik. Maar die is in alle hevigheid nu... Rond de Rode Zee losse geparsten en natuurlijk met steun van Iran.
Er was ook een tankenexplosie in Hormuz, mogelijk door een zeemijn. De onderhandelingen zitten muurvast. Aradje heeft op 18 oktober herhaald dat Iran bereid is de zeestraat binnen zeven dagen te heropenen. In ruil voor opheffing van de Amerikaanse blokkade van de Iraanse havens, verlichting van de oliesancties en beëindiging van de regionale veranderlijkheden. Amerika wil eerst afspraken over het Iraanse nucleairprogramma.
Het zit gewoon helemaal muur en muur vast. En nu willen we het toch daarover hebben. Je ziet allemaal berichten staan, die staan er al later. Dat Trump toch loopt te denken om een enorme bom te gaan gebruiken. Geen nucleaire bom, maar wel een bom met een enorme... Moab
Ja
dat is natuurlijk geen nucleair. Het leuke van die bom is wel dat hij een paddenstoelwolk produceert.
Nou, dat zal Trump
aanspreken. Ja, ik bedoel, het lijkt toch een beetje op een atoombom. Kijk, weet je, hij heeft natuurlijk zulke woorden gesproken over Iran dat hij die hele beschaving zou gaan verpulveren en hij moet de volgende verpletterende aanval op Iran. Ja, dat kan je dus alleen maar doen met een atoombom. Nou, hij zal niet zo geschrift zijn dat hij dat gaat doen, mag ik hopen. En de Moab komt dan een heel klein beetje in die richting. Een Moab is ongeveer 11 kiloton.
De bom die op Hiroshima werd gegooid was 15... Nee, sorry. De Moab is 11 ton. En de bom op Hiroshima was 15 kiloton. Dus dat is wel even iets meer. Dat is duizend keer zoveel, hè. En... Ja, ik denk dat hij dat gewoon gaat doen. Om bijvoorbeeld voor te zorgen dat het nucleaire programma... dat nog steeds kennelijk onder de grond op een of andere manier actief is... om dat gewoon met zo'n bom echt te vernietigen. Die bomen zijn ingezet tegen tunnelcomplexen waar Bin Laden zich aan het verschuilen was. Toen hebben we ook gespeculeerd van gaat hij nou een kernwapen inzetten of niet... de Amerikaanse president... En toen is dat niet gebeurd. Toen is deze bom ontwikkeld om wat te gaan doen
En het ziet er natuurlijk super stoer uit. Dus dat zal Trump... Ja, vooral
die paddenstolrok
Maar het is wel ziek. Voor de paar luisteraars die we misschien nog over hebben. Terwijl de rest met een valium op en een wijntje is afgeschakeld. Zou ik mij voorstellen. Heb jij, Arijan, tot slot nog iets leuks
voor ons? Nou ja, Trump had weer wat hilarische uitspraken tijdens de verkiezingsbijeenkomst zaterdag. In Kentucky. Vooral zijn opmerkingen over het achterwerk van de Republikeinse senator heeft de Amerikaanse pers gehad. Hij zei dus letterlijk tijdens zijn speech dat hij de lichaamsbouw van de Republikeinse senator John Husted had beoordeeld. I examined his ass. I never did that with a man before.
En vervolgens vertelde hij dat hij ook Husted's schouders, voeten, handen en kaaklijn had bekeken. Het publiek moest enorm lachen. En Trump presenteerde zijn lichamelijke inspectie als een manier om te beoordelen of Husted een sterke kandidaat was. Het uiterlijk bepaalt dus ook zijn politieke capaciteiten kennelijk. Nou ja, zo ging dat allemaal maar weer door. En er was toch een andere kandidaat, de Republikeinse kandidaat Ed Galerine. Een prachtige man, zei Trump. Iemand die zo uit een Hollywood casting kan komen. Haha.
Maar over andere kandidaten was hij minder vriendelijk. De democraat James Tallarico. Weet je wel, Texas. Vergeleken met Alfred E. Newman uit Mad Magazine. Terwijl John Ossoff volgens hem op Pee Wee Herman lijkt. Waar
lijkt hij zelf op eigenlijk?
Op
Robocop ofzo?
Op een pompoen.
Dat denk ik, ja. Goed, nou de pompoen houdt ons wel weer bezig zeg. Ja, dat kan je wel zeggen ja. Maar genoeg voor vandaag. Tot morgen.