Trump drijft Zelensky in het nauw

0:01 Blijf scherp. BNR Nieuwsradio.

0:05 Boekestein en de Wijk. Hugo Rijtsma. Vrijdag 16 oktober. Welkom bij Boekestein en de Wijk op zoek naar de nieuwe wereldorde. We hebben er een hoop te bespreken. Het gaat wel hard, jongens. Overal eigenlijk. In Oekraïne, in Europa. Wat is jullie algemene beeld eigenlijk, voordat we beginnen de lijstjes af te werken?

0:27 Het algemene beeld

0:29 is er een van steeds grotere zorg. Dat kun je wel zeggen. Want wat er in Oekraïne gebeurt, dat is niet oké. Als je nu ook kijkt wat er uit de Russische kant komt... die zien dus nu wat er gebeurt met de inlichtingen die ze krijgen... over de Oekraïners die gelanceerde raketten niet kunnen zien... Starlink die eruit wordt gegooid...

0:56 Er komen nu berichten uit Rusland dat ze denken... we zouden toch wel eens een keer met onze bombardementen... de Oekraïners op de knieën kunnen drijven deze winter. Vooral als het een beetje erg koud wordt. Of dat lukt, het is nooit gelukt in de geschiedenis. Misschien behalve bij het bomenhuis van Rotterdam. Maar ze hebben ook berekeningen gemaakt van wat je daarvoor nodig hebt. Namelijk 70 balistische raketten, 720 drones en 150 zweefbommen. Daarmee kan je de elektriciteitsvoorziening, de watervoorziening van steden als Kiev, Kharkiv en Odessa helemaal plat leggen.

1:30 En dat wordt natuurlijk gewoon aangejaagd door het beleid van toekomst. Ik vind dat heel erg zorgwekkend. Omdat dit ook in het licht moet worden gezien... van die enorme aantallen aanvallen op het NAVO-gebied... van deze weken, maanden.

1:48 En mogelijk, er zijn wat wisselende berichten over... maar is er nu ook een schip in de territoriale wateren geraakt van Roemenië? Elk bericht zegt er weer wat anders over... maar territoriale wateren is toch echt grondgebied, dus NAVO-grondgebied... Daar zie je een escalatie. En tussen Zelensky en Trump zie je natuurlijk een bepaalde escalatie... die steeds meer weer begint te lijken op een openlijke breuk. Wat je daar vooral ziet

2:10 is dat Zelensky echt heel duidelijk zegt... dat hij diep teleurgesteld is. En dan is eigenlijk de enige reactie van Europa... doe maar voorzichtig aan, want je bent nog erfafhankelijk van Amerika. Begrijpelijk, maar voor Zelensky zijn het hele zwarte dagen. Het is gewoon een schoftenstreek van...

2:28 Ja, maar wat Hugo net zei over wat er bij Roemenië gebeurt, er zijn dus vier schepen, de afgelopen van 14 op 15 oktober zijn daar bestookt. Als het dus inderdaad klopt dat er één zich bevond binnen de territoriale wateren... en het is Russisch, en ik heb begrepen dat NAVO-functionaris hebben gezegd... oké, dit zijn Russische drones waarmee die schepen zijn geraakt. Ja jongens, dan is dat dus gewoon artikel 5.

3:00 Zo simpel is dat. En we horen

3:01 niks?

3:02 Nou ja, nee, dat is niet helemaal waar. Want als het goed is, komt de Noord-Atlantische Raad bijeen... en dat zou best kunnen zijn dat dat vandaag is. Er is niet gevraagd door Roemenië om een artikel 4-procedure. Dat betekent consultatieplicht met de bondgenoten. Maar er is ook niet gevraagd om een werkingstelling van artikel 5. Maar er komt wel een NAC-vergadering, dus Noord-Atlantische Raad... En Rutte heeft gezegd. We zullen dan toch moeten proberen. Om wat meer troonverdediging. Die kan op te krijgen. Maar de grote vraag is. Wat voor systemen dat dan zijn. En hoe ga je dat dan doen. In die territoriale wateren. Dan wel de exclusieve economische zone. Want als je het over de exclusieve. dan

3:50 praat je over drie, vierhonderd kilometer de Zwarte Zeeën.

3:55 Het wordt een gure herfst, kunnen we vaststellen. Donkere tijden komen eraan. Maar in sommige steden zijn in dit najaar toch lichtpuntjes te vinden. Ja, wij treden daar namelijk op

4:07 We gaan de bevolking, de plaatselijke bevolking... van Delft, Uden, Roosendaal, Sittard... Sittard, let op, er zijn nog kaarten... Leeuwarden, Zwolle, Tiel, Doetinchem... Leiden, Wageningen, Breda, Gouda... Amsterdam, Rotterdam en Arnhem... En ook nog Tilburg. Dat gaan wij vereren met een bezoek. We zijn heel hard bezig met de voorbereidingen. Het ziet er echt fantastisch uit. Want Hugo heeft weer hele creatieve plannen. Het wordt weer één grote gekkigheid.

4:35 Het wordt één grote chaos, maar ook wel heel spannend. Rob is bezig met zijn colleges. Ik ook. We doen ons uiterste best. En ik zou jullie willen aanraden om allemaal te komen.

4:46 Ik ben aan het kijken hoe Ron Brandsteder dit soort programma's vroeger ook deed. En Willem Ruys. Daar doen wij inspiratie uit op in deze ongemakkelijke tijden.

4:55 Dan wordt het dus weer een combinatie van ongein en lolligheid. En inhoud

5:03 En inhoud.

5:05 Ik ben nog heel benieuwd hoe we die brug weten te slaan

5:08 tussen jouw ongein

5:10 En mijn college over wat gebeurt er als de hegemoniale macht wegvalt... tussen de Verenigde Staten. Maar dat

5:16 heeft allemaal met elkaar te maken. Dat zul je vanzelf zien. Dat moet ik zelf

5:21 ook nog even achterkomen

5:22 hoe dat werkt eigenlijk. Goed, nou, kijk op bnr.nl slash theater voor de data en plaatsen en tickets. En kom gezellig ook. Gaan wij naar het lijstje over Oekraïne. Oekraïne heeft gisteren weer een Russische olieraffinaderij aangevallen. Dat was in de regio Ryazan. Zelensky had de avond tevoren, woensdagavond dus, al gezegd... het energiestaaktvuren op te zeggen. Oekraïne had drie dagen lang geen Russische energiedoelen aangevallen... omdat Trump had gezegd dat er een energiebestand was... waar verder niemand wat van had gehoord, zeker Oekraïne niet. Maar dat zei, ja goed, we houden ons er toch aan. Alleen Rusland deed dat niet en was daar ook geheel hopen over. Maar Trump geeft nu alsnog... En zoals hij dat altijd doet, Zelensky

6:04 weer de schuld... van het niet helemaal werkelijkheid worden van zijn fantasie staakt het vuren.

6:12 Hij was boos op Oekraïne en hij is totaal niet boos... op wat Poetin allemaal eraan richt. Het is ongelooflijk

6:18 Het is ongelooflijk, maar het is wel ook een keer hetzelfde. Bij een aanval met ongebouwde Neptunus-antischeepsraketten... op een luchtmachtbasis in Voronezh heeft Oekraïne naar eigen zeggen... zes Russische Su-34-jachtbommenwerpers vernietigd. Of in elk geval vier zag ik uit één andere bron en twee beschadigd. Alsnog een flinke score. Over de aanvallen van vanochtend had ik vanochtend... nog niet zo'n volledig beeld wel dat in Kiev en in Lutsk... De stroomuitval is gemeld. Forse, ook in Kiev geloof ik. In grote delen van het Europese deel van Rusland... lag dan weer het vliegverkeer stil. Door drones in de lucht in de regio Vladimir... Datacentrum opnieuw. Van het front zag ik beetje Oekraïnse terreinwinds... maar meen ik niet heel duidelijk dat het

7:01 iets is in Zaporizhia. Dus helemaal in het zuiden en iets in Kharkiv in het noorden. Geen berichten over de Donbass.

7:06 Exact. En wat we dus nu zien is door het succes van Vivaldi... Dus in het noordelijke deel van het front zie je nu dat de Russen bezig zijn om troepen te herplaatsen. Dus troepen die komen nu uit de richting Kupjansk, die gaan naar Liman toe. Om ervoor te zorgen dat daar de boel toch maar een beetje wordt opgehouden.

7:30 Voor de Oekraïnse offensieven. Maar tegelijkertijd weet je, we hebben het Starlink hè. Dat heeft dus wel grote effecten op het offensief van de Russen. Want die middellange afstandsdrones worden aangestuurd door Starlink. Dus als Starlink vertraagd wordt, dan is dat niet goed meer mogelijk. En dat geldt ook voor de luchtverdediging rond Kiev... Ook daar zie je dus dat drones en allerlei andere systemen worden aangestuurd door Starlink. Dus aan alle kanten gaat het dus fout. En wat kan hier nou toch achter zitten? Waarom doe je dit? Is het nou alleen maar om een punt te maken in de richting van Zelensky... om die in de houding te schoppen en hem te doen laten... Wat Trump wil, wat is dit nou eigenlijk? Wat denk jij

8:28 Ik heb begrepen, ik had het ook over Starlink, toen werden allemaal mensen boos op mij. Het is Starshield, zeggen ze dan. Ja, Starshield is de

8:35 militaire versie daarvan

8:37 Ja, het is de militaire versie daarvan. En dan zegt dus Musk op X ook, ja, ik heb het niet gedaan. Dat heeft de president gedaan. Pentagon zegt natuurlijk, beaamt dat allemaal niet. Ja,

8:47 maar het is nu wel beaamd door Reuters dat het uit het Witte Huis komt. Ja, dat is nu beaamd.

8:52 Op basis van Amerikaanse en andere westerse bronnen.

8:56 Ja. Of is

8:57 daarbij

8:58 Dan even de vraag, Hugo. Wat zit hier nou achter? Wat wordt hiermee beoogd? Is het alleen maar een strafmaatregel? Om duidelijk te maken wie hier de baas is, Arjan, Hugo, wat is dit?

9:11 Ik begrijp dus nu goed dat de Russen hier ook last van hebben. Rob, vertelde je net.

9:15 Nee, dat heb ik helemaal niet gezegd. De Russen hebben hier geen last van. De Russen hebben er baat bij... omdat de middellange afstandsdroons niet meer kunnen worden afgevuurd... op de logistieke aanvoerlijnen van de Russen Bijvoorbeeld in het kader van

9:32 operatie Vivaldi. Maar goed, we weten het niet. Maar wat we weten is dat Trump van Zelensky wilde... dat Oekraïne ophield met het aanvallen van Russische raffinaderijen... Er is toen, zo is ook bevestigd door Zelensky... gedreigd met het beperken van inlichtingen. En vervolgens gaat Starlink haperen. Nou ja, 1 plus 1 is 2, zou ik zeggen.

9:50 Dus dat was dan het doel

9:51 de druk opvoeren... om te zorgen dat Zelensky geen Russische raffinaderijen meer aanvalt. Omdat Trump dan last heeft van een hoge dieselprijs... en hij denkt, wat niet waar is, dat dat hiermee wordt opgelost

10:03 Maar dat zou dus ook betekenen dat hij... dat die aanvallen... en omdat hij die aanvallen... nu weer gaat hervatten... op de energieinfrastructuur... dat Starlink er weer uit gaat.

10:21 Wall Street Journal zag ik net... via Twitter... binnenkomen... bericht dat Zelensky... zou voorstellen... dus onbevestigd... opnieuw te stoppen met het aanvallen... van Russische raffinaderijen... als die Starlink... dus Starshield... Toe access krijgt tot in het Russisch grensgebied. 300 kilometer Rusland in. Dat was zijn oorspronkelijke wens. Daar vraagt hij al maanden om. Om daar dus de lanceerinstallaties aan te vallen...

10:51 waarmee Rusland de Oekraïense energie-infrastructuur

10:54 op de korrel neemt. Dat is heel slim om dat zo te doen

10:57 Wat ik heel interessant vind is dat... Kijk, Trump is nu zeer eenzijdig Poetin aan het steunen. En Zelenski aan het afvallen. En iedereen ziet dat. Iedereen ziet dat in de wereld. Europa heeft verbijsterd gereageerd. Maar ook zijn er nu een heleboel senatoren, ook republikeinen... die gezegd hebben, nou, wij willen nu wel een hearing. Wij willen een onderzoek doen.

11:16 Wie dat nou eigenlijk allemaal zo besloten heeft. En hier zie je dus ook die achterban van... Trump vindt het ook niet een geweldig idee wat er allemaal gebeurt

11:27 Misschien nog even wat je net zei, Hugo. Dat is wel belangrijk. Dus dan zegt hij wel... oké, ik ga dus niet meer die raffinaderijen aanvallen. Dat is wat Trump heel erg fijn zou vinden. Maar je moet je ook realiseren dat sinds eigenlijk heel kort... een week, anderhalve week, de datacenters... op dit ogenblik doelwit zijn. Ja, zandig. Onder andere.

11:53 De grote vraag is of het niet veel effectiever is... om die datacenters te slopen dan de veranderijen aan te vallen. Want als je de datacenters aanvalt, dan ligt de maatschappij ook stil... dat die Oekraïners op dit ogenblik gewoon een afweging maken. Oké, dan doen we wat Trump wil. We vallen niet meer die raffinaderijen aan. We vallen wel doelen een paar honderd kilometer over de grens aan... bijvoorbeeld raketinstallaties die ons bedreigen. En tegelijkertijd gaan we verder in de diepte...

12:36 en we slopen de datacenters. Nou, dat is wel echt heel erg lastig hoor...

12:45 Misschien nog een paar hier gerelateerde dingen. New York Times had opnieuw een verhaal vanochtend... over de planning van Rusland om elektriciteit... maar ook de watervoorziening de komende winter stil te leggen... in Steders, Kiev en Odessa, Kharkiv. Dat is duidelijk het plan. Elders, Washington Post berichtte dat Oekraïne nu weer...

13:05 eigenlijk min of meer door zijn voorraad Patriot... luchtafweerraketten heen is. Er wordt heel hard gewerkt... bijna onwaarschijnlijk hard als je de planning ziet aan vervanging. Dat is dat Vrija-systeem. Zelensky heeft daar weer wat over gezegd op bezoek bij Macron in Frankrijk. Namelijk dat hij dat antibalistisch raketsysteem... dit najaar gereed zou willen hebben. Dat gaat snel. Dat gaat enorm snel, als dat inderdaad lukt. Hij zei ook dat hij inmiddels de licenties van Frankrijk binnen heeft... voor de productie lokaal van raketten. Dat gaat dan om de Aster-raketluchtafweer... maar ook om de Scalp-slash-raket. Storm Shadow kruisraketten die ze dus lokaal willen gaan produceren. En dat moet uiteindelijk dus ook voor

13:47 heel Europa... het luchtverdedigingssysteem worden. Dus dat is een belangrijke ontwikkeling. Zelensky is op dit moment in Brussel, waar de Europese Raad ook bij een is... en ik zag al aangekondigd dat zijn persconferentie daaraan zou komen... maar dat hebben we nog niet. Daar zal natuurlijk vooral veel de vraag gaan...

14:05 over zijn kennelijke breuk met Trump, hoe dat nu verder moet.

14:09 Ja, maar ook in Starlink, daar wordt dus ook... Dus daar hebben we in het verleden wel over gesproken. Dat Starlink, dat kun je vervangen door Usual Set One Web. Want het is eigenlijk gewoon een communicatiesysteem. Nu ontbreekt mij even de technische kennis om te weten of de terminals die Starlink heeft en die dus op bijvoorbeeld Rooms worden geschroefd, Of dat dat ook kan met utopzet. Dat zouden we eens even moeten uitzoeken. Dus als een luisteraar dat weet, hoe dat technisch zit... dan zijn we een stuk verder.

14:47 Maar ik weet dat toen de Oekraïners in Kursk... de aanval openden op Russisch grondgebied... toen mochten ze Starlink ook niet gebruiken. Toen hebben ze gebruik gemaakt van utopzet en OneWeb. En dat heeft goed gewerkt. Maar goed, communicatie is iets anders dan het aansturen van die drones. Dan zou je daar iets speciaals voor moeten hebben. Maar eerst even dit.

15:13 Welkom terug. En dat weet ik niet. Maar dat is wel echt een hele belangrijke vraag die op dit ogenblik wordt gesteld. Hoe los je dat dan technisch op met de Europese systemen? En daar wordt over gesproken op dit moment. Dus luisteraars, wie dit weet... Geef het even aan.

15:27 Ja, boeken zijn in de wijk op bnr.nl. Overigens, Jean-Noël Borot, de Franse minister van Buitenlandse Zaken... zei ergens in een interview, ik was wel benieuwd naar het getal... daaromtrend nu, dat ongeveer twee derde van de inlichtingen... die Oekraïne krijgt van Europese kant komen. Maar we weten dus niet helemaal welke inlichtingen dat zijn. Want we zagen deze week

15:45 dat bijvoorbeeld

15:46 de early warning... voor ballistische raketten, dat ze dat niet binnenkregen. Dat krijgen ze dus waarschijnlijk toch van Amerikaanse kant.

15:54 Nee, maar dat weten we wel. Dus we weten dat eigenlijk... van de Amerikaanse, van Russische raketten. Als die worden afgevuurd, dat kunnen alleen Amerikaanse satellieten kunnen dat zien. En Europese satellieten kunnen dat niet. Dat is echt het grote gat in wat we op dit ogenblik hebben. En voor de rest kunnen we alles. En het meeste wordt geleverd op dit ogenblik door de Fransen. En dat heeft groot te maken met het feit dat de Fransen een kernwapenmogelijkheid zijn.

16:28 En dus over dit soort satellietsysteem moeten beginnen

16:31 Ik zag trouwens net, volgens mij zag ik het via NRC binnenkomen... en ik had ineens het artikel aan mij uitgelezen. Zij berichten dan weer op basis van Follow the Money volgens mij... over dat het lijkt erop dat sinds een week of twee... een Europese satelliet die inlichtingen levert voor Oekraïne...

16:46 wordt achtervolgd door een Russische satelliet.

16:49 Gezellig Dat is verbazend. Heel

16:51 spannend. Dat is verbazend. Moeten we nog andere Oekraïne dingen doornemen? Of kunnen we een beetje richting Europese

16:59 Een kleine opmerking. Die vliegtuigen die zijn vernietigd... die werden dus gebruikt voor zweefbommen. Dus het is wel heel leuk dat er vier vliegtuigen zijn uitgeslakeld. Maar er zijn natuurlijk nog veel over, vrees ik. Weet je, die

17:12 SU-24. Ja, dat is gewoon zo'n jachtvliegtuig. Daar hebben ze er wel een hele hoop van. Maar dit is een mooie score. Ik denk dat we misschien nog eventjes moeten terugkomen op de Zwarte Zee. We weten dus eigenlijk niet precies waar nou, niet met zekerheid... waar die schepen nou zijn geraakt. Maar mogelijk dus in elk geval één in de territoriale wateren... Mogelijk ook, want er waren vermisten. Dus ik neem aan dat daar dus ook echt

17:34 slachtoffers

17:34 zijn gevallen. En in elk geval volgens de Guardian vanochtend op grond van een NAVO-bron... dus dat is niet officieel, maar ging het dus om Russische drones... en daar was ook sprake van interritoriale wateren. Als dat zo is, dan is dat wel inderdaad opnieuw... een vrij belangrijke grens over, denk ik, hè?

17:54 Ja, dat is artikel 5.

17:57 En als die Noord-Atlantische Raad niks doet... dan is dat ook een succes voor Poetin, hè

18:04 Ja, want dan kan die gewoon doorgaan. Kan die gewoon doorgaan. Maar de vraag is wat je eraan kunt doen. En ik probeer daar ook een beetje technisch naar te kijken... naar de systemen die er zijn. Ik vind dat heel lastig om te zeggen. Dan moet je dus eigenlijk doen wat de Oekraïners doen. Die halen nu op dit ogenblik die drones... die de Russen aan het afvuren zijn... die halen ze in belangrijke mate ook neer met F-16's. En raketten die eronder zijn gestationeerd. Dus dat zou je dan ook moeten doen. Dan moet je dus gewoon... Misschien wel een hele soort airpolicing met luchtalveren raketten moet je dan gaan organiseren. Boven dat deel van de Zwarte Zee, althans in ieder geval boven territoriale water. Iets dergelijks zou ik

18:52 me kunnen voorstellen dat je dan gaat doen. Dat is precies hetzelfde wat de Oekraïners op dit ogenblik doen.

18:56 We hebben eigenlijk helemaal niet vooraf besproken wat we allemaal gingen bespreken. Dus ik ben een beetje... Ik hoor het van jullie. Kunnen we al naar het Midden-Oosten

19:03 Ja, je bent een beetje hakken op de hakken.

19:05 Misschien even de EU-top. EU-top? O ja, die is vandaag

19:08 Laten

19:08 we de EU-top doen.

19:14 Nou, dit is een heel korte uitleg van wat daar gebeurt. Er ligt een voorstel voor een meerjarenbegroting... 2028 van 2034. Zeven jaren. Daar dromen ze hier in Nederland van... dat je een zeven jaar lang een begroting kan afspreken... in plaats van vieren. Nou, dat is 1620 miljard. Dat is minder dan de 2000 die de voorstel dat eerst lag. Nou, het is heel simpel. Landen als Duitsland en Zweden en Nederland vinden... er moet niet meer zoveel geld gaan naar landbouw...

19:40 maar er moet geld naar innovatie. Dus die... vinden het allemaal nog veel te veel. Dat is het oude gesprek. Het lijkt er niet op dat er snel een doorbraak komt... maar iedereen is ook bang voor de komst van Marine Le Pen... die ook een persconferentie hield aan de vooravonden van die EU-top... Zei dat ze de EU-bijdrage, de netto-contributie van Frankrijk... wilde halveren van 10 miljard naar 5 miljard.

20:05 Dus met andere woorden, Macron probeert wel... eigenlijk nog voor de kerst toch even een doorbraak te bereiken. Maar het ziet er niet fraai uit, hoor. Want gisteren en vandaag is er absoluut geen doorbraak...

20:19 Wat ik wel goed vond, dat heeft hier in Zeilings mee te maken... is dat het Verenigd Koninkrijk nu mag meedoen met het Made in Europe project. Dus wat er is afgesproken in het kader van de Industrial Accelerator Act... dat is eigenlijk iets dat bedacht is om met name de Chinezen dwars te zitten. Dus je wil meer in Europa gaan produceren. Eigenlijk is het gewoon een vorm van protectionisme...

20:48 Er was natuurlijk een enorme discussie, met name hier in Frankrijk... dat het Verenigde Koninkrijk... die zou dan weer een hele andere regeling gaan afspreken... met betrekking tot de import van Chinese auto's. En die zou daar misschien weer wat soepeler in zijn. Er is nu afgesproken dat die Chinese auto's beperkt worden... Dat het Verenigd Koninkrijk gaat mee met de eisen van de Europese Unie. En dat gaat dus ook betekenen dat zij mee mogen doen met Made in Europe.

21:24 Dus dat betekent dat de auto-industrie in Engeland ook wordt beschermd door deze maatregelen. Nou, hoe dat uitpakt, dat moeten we natuurlijk allemaal nog zien. Maar in ieder geval is het zo dat Merckx en Macron daar kennelijk een overeenstemming over hebben. En Frankrijk was een grote dwarslegier. Dus dat is op zich wel weer goed. En dan zie je dus weer dat die Britten weer een klein stukje verder naar die Europese Unie worden getrokken. Inderdaad

21:54 Anders nog iets? Nou ja, Merts heeft ook wel zo'n aardige opmerking. Die heeft het natuurlijk heel erg kwaad gemaakt... dat Trump over die Europese assets, die bevroren tegoeden... Russisch tegoeden, begon. En Merts zei, die zijn helemaal niet van Amerika. Amerika is maar een heel klein beeld. Het meeste is in België.

22:12 Er was een voorstel van Amerikaanse onderhandelaars... om die tegoeden maar naar

22:15 Washington over te hevelen. Dat is natuurlijk ook helemaal heel pijnlijk... dat dat gebeurt. En nu zegt hij... we moeten voorkomen dat die bevroren Russen... de goede onder Amerikaanse controle komen. En wat er natuurlijk ook nog helemaal achter zit... Europa zit nog steeds niet aan tafel. Er zitten wel wat hoge ambtenaren bij. Maar dat Husner en Witkoff... zo dan allemaal dit soort dingen... lopen te bespreken... is toch wel heel ernstig. Je zou moeten hopen dat... ook een Europese stoel aan die tafel gaat komen

22:45 Uiteindelijk weet je kunst niet zonder de Europeanen... want het gaat om sanctieverlichting... en uiteindelijk in de richting van de Russen. Daar gaat Europa gewoon over. En het allerbelangrijkste dossier is de toekomstige veiligheidsordeningen in Europa. En daar gaat Amerika absoluut niet over. Daar gaat Europa over. Dus wij zitten wel aan tafel. Alleen denk ik nu nog niet... Maar met dit soort gekkigheid van Trump... waar hij eigenlijk alleen maar bezig is om druk uit te oefenen op Zelensky... omdat Poetin zijn maatje is... de vraag is of je dan ook aan tafel wil zitten. Of dat je gewoon niet moet zeggen... ik doe een stap achteruit en ik bekritiseer Trump.

23:28 Laten we naar het Midden-Oosten, waar ik een beetje werd verrast... door een bericht vanochtend, maar misschien kunnen jullie dat duiden... dat China Israël heeft gemaand om te stoppen... met de nederzetting op de Westoever. Wang Yi, die minister van Buitenlandse Zaken... een soort van, het is meer ambtenaar eigenlijk... die heeft tegen de Israëlse premier Herzog in Azerbeidjaan... bij een bijeenkomst gesproken over de Palestijnse kwestie... als grootste onrecht van de eeuw...

23:51 en sprak zijn geloof uit in de twee-staten-oplossing. Is dit een nieuwe positie van China

23:55 Of had ik er gewoon nog nooit van gehoord? Ik geloof dat ze het wel eens eerder gedaan hebben. Ze proberen dus een machtige speler in de wereld te zijn... en daar hoort ze ook af en toe een morele rol bij. Op het milieu doen ze het ook. Wij zijn heel belangrijk met het milieu bezig. En het is natuurlijk ook... Ik vind dit wel nieuw hoor. Ik had

24:14 hem nog niet eerder gehoord op deze manier. En het is nieuw in die zin dat China zich nooit bemoeit met de interne aangelegenheden van andere landen. Ja,

24:23 ja. Dat willen ze ook bij zichzelf niet. En dat doen ze

24:25 nu wel. Nee, dat willen ze zelf ook niet. Ze hebben een redelijk strikte opvalling van soevereiniteit. Maar ze zien natuurlijk ook dat dit niet goed gaat in het Midden-Oosten. En ze willen ook eigenlijk wel dat hier een einde aan gaat komen

24:36 Overigens is dit geen interne aangelegenheid, want het Palestijnsgebied is gewoon niet Israël. Dus dat is... Nee. Niet intern.

24:43 Je bemoet je wel met Israël in die zin dat je vindt dat het niet mag. In die zin wel, ja

24:49 Andere Midden-Oostense zaken. Hoe gaat het met de routies? Met Saudi-Arabië en met

24:54 Iran? Eerst even de straat van Hormuz nog. De laatste vier dagen elf schepen aangevallen heeft Iran. Dus het gaat allemaal gewoon door. De olieprijs is overigens 106 dollar. Dat is allemaal vreselijk, hè? Trump heeft zelf gezegd dat hij nieuwe aanvallen voor de midterms uitslaat. Hij flip-flopt daar, maar dit heeft hij nu weer gezegd. En de Saoedi's hebben eindelijk voor de eerste keer... donderdag een kruisraket neergehaald boven Medina.

25:24 Dus dat lukt nu. Maar goed, ze hebben het ook hartstikke moeilijk met dat ontzettend grote

25:28 land. Nog even over die straat van Hormuz. Er is, laten we zeggen, ruim een maand geleden... is er een dip gekomen in die aanvallen op die schepen. En dat had onder andere te maken met het feit... dat de Amerikanen onder andere radarinstallaties... en lanceringinstallaties voor drones en dat soort zaken... aan de kust hebben gesloopt. We weten dat de Iraniërs bezig zijn... dat ze hun modus operandi aan het veranderen zijn... door bijvoorbeeld kleine boten in te zetten...

26:02 om eigenlijk een soort opspoorfunctie van grotere schepen en doelwitten aan te wijzen. En je ziet dus dat ze nu op dit ogenblik weer op stoot beginnen te komen... en eigenlijk alles wat de Amerikanen bereikt hebben op dit gebied... te niet aan het doen zijn. Dus dat geeft wel te denken, hoor. vanaf de periode 28 september tot 11 oktober...

26:24 dat is de enige cijfer die ik heb gezien... 24 schepen aangevallen. Dat is wel echt veel

26:29 En als je nog een langere tijd neemt... sinds 28 februari heeft Iran dus 135 precisieaanvallen uitgevoerd... op 84 belangrijke infrastructuurlocaties in 7 golfstaten... Neem bijvoorbeeld de belangrijke oliehaven Fujairah in Qatar. En LNG-installaties zijn zwaar beschadigd. Reparaties kunnen jaren duren.

26:51 Hier zie je dus ook de verklaring van de hoge dieselprijs. Er is gewoon ontzettend veel gebombardeerd in het Midden-Oosten. En dat had Trump allemaal kunnen voorkomen. Maar goed, het is nu te laat. Ja. Heb je nog een Amerika-bloekje?

27:05 Ja, dat heb ik. Nou, wacht even, toch even die hoed. Dat is belangrijk. Je vroeg het ook na, Hugo. Dus we moeten het ook over de hoedjes hebben. Want met de hoedjes gaat het goed. Daar kwam uiteindelijk jouw vraag van. Hoe gaat het met de hoedjes? Nou, prima. Kijk, Thais, daar hebben we het eerder over gehad. Dat is een stad van één miljoen inwoners. En dat is een redelijk moderne stad. Waar ook, laten we zeggen, die tribale tegenstellingen behoorlijk zijn overbrugt. Ik ben er nooit geweest, maar dat is wat ik ervan zie. Het is een beetje onduidelijk wat er nou precies aan de hand is. We hebben eerder gezegd dat hij is omsingeld. Dat lijkt ook wel te kloppen. En als die stad omsingeld is, dan valt

27:57 hij op een gegeven moment. wel gebeuren. Op dat moment ontstaat er een situatie waarin het regeringsleger eigenlijk moet toestaan dat het hele westen van Jemen in handen van de Houthis valt. En dat betekent dat ze een behoorlijk deel van de Rode Zeekust aan het controleren zijn. Dat doen ze nu ook al, maar dan echt. En iedereen is zeer verbaasd over de bewapening van de Houthis, want ze doen het ongelooflijk goed. Ze hebben hun Ze hebben hun eigen ballistische raketten. En die ballistische raketten zijn ook nog een keer uitgerust met meervoudige koppen. Die ook nog eens een keer apart kunnen worden bestuurd, om het maar zo te zeggen. Een beetje simpel gezegd. Dat betekent dat het heel erg lastig is voor de luchtverdediging van een tegenstander

28:49 om ze op te vangen. Dat kan je je wel voorstellen als er zo'n raket met vier vijfen van die koppen op je afkomt, die ook nog Bovendien zijn ze bezig op dit ogenblik om raketten te ontwikkelen. En dat zijn Iraanse raketten met Chinese onderdelen. Dat gaat dus ook goed. En als je dat vergelijkt met het Yemenitische leger... dan is de technologische voorsprong van de Houthis gigantisch... en kan het Yemenitische leger eigenlijk helemaal niet zoveel doen. Dat brengt me op Iran. Want Iran heeft ook geweldige problemen met het...

29:34 in de richting van Iran. En niet in de richting van de Houthis. Dus grote aanvallen moeten ergens anders vandaan komen. Het heeft ook technische redenen, onder andere radarinstallaties... die geen laagvliegende doelen kunnen... kunnen deleteren. Het heeft ook te maken met het feit dat er enorm geïnvesteerd is in fancy wapensystemen die fantastisch zijn op, nou, laten we zeggen, parades.

29:59 Maar waarbij je in de praktijk iets toch wel hebt omdat de tegenstander asymmetrisch optreedt. Dus die Houthis, die werken daar gewoon omheen. Dus die Saoedi's, die kunnen ook niet zo gek veel. Dat is Aan alle kanten zit dat fout. En ze hebben veel te veel PT-raketten doorheen gejaagd. Ze hadden er 730 gekocht bij de Amerikanen. En die hebben ze op veel te goedkope doelen, lees drones van 15.000 euro, hebben ze die afgeschoten. Op die manier ga je natuurlijk wel heel snel door je dure spelletjes heen.

30:38 Amerika-blokje. Graag. Het is wel interessant, dat hele gedonder met Starship, daar hebben we uitgebreid over gesproken. Je ziet dus nu echt een bipartisan group van zowel democraten als republikeinen. En die zeggen nou, dit is wel heel ernstig wat hier gebeurd is. A, het raakt de Oekraïnse veiligheid, maar het raakt ook de veiligheid van Amerikaanse militairen en diplomatiek personeel. Ja.

31:02 En dan zie je dus dat er een aantal belangrijke mensen... Republikeinse senatoren Tom Tillis van North Carolina... Susan Collins van Maine, die altijd een beetje een onafhankelijk positie inneemt... Liza Murkowski of Alaska, de oliestaat... en John Cornyn of Texas. Je ziet dus dat Trump steeds meer steun verliest door dit rare gedrag. Dan nog in de rubriek krankzinnigheid, laat ik het zomaar noemen... Tijdens een verkiezingsbijeenkomst in Arizona... verklaarde Trump dat mensen die geheime militaire plannen lekken... die moeten worden doodgeschoten.

31:35 Hij verwees daar een operatie tegen Iraanse nucleaire installaties. Kennelijk is dat gelekt. Het was ook in de krant. En verder, hij heeft afgezien van een plan om de executie van Nidal Hassan... dat is de veroordeelde dader van de schietpartij op Fort Hood in 2009... om die rechtstreeks uit te zenden.

31:56 Je weet, ze hekst dat met iemand anders. Dus daar zie je toch een beetje voortschrijdend inzicht... En verder zijn de democraten, heel kort, die hebben nu 163 miljoen uitgegeven aan advertenties, waar consequent dus Trump wordt verbonden met tarieven, invoerheffingen, Iran en inflatie. Dus die wrijven het er nog eens lekker in, dat komt allemaal door Trump. En ik moet je zeggen dat mensen steeds meer, experts steeds meer gaan zeggen, nou het zou zomaar kunnen dat hij beide huizen de meerderheid verliest.

32:28 Ja, en tegelijkertijd heb ik gezien, Arjen Jan... maar daar weet jij waarschijnlijk meer van... dat Trump bezig is om nu steeds meer de kaart te spelen... van het feit dat de verkiezingssystemen niet kloppen... en dat ze compleet onbetrouwbaar zijn. En daarmee lijkt het zich voor te sorteren op een situatie...

32:50 waarin ik kan zeggen, die verkiezingen zijn gewoon oneerlijk verlopen... en ik moet er wat mee.

32:57 Heb je dat ook gezien? Heb ik gezien en ik zag ook die gekke Steve Bannon... die popt dan soms weer op en die zegt... de midterms wordt een slachtpartij, heel slecht voor Trump... dus hij moet dat allemaal uitstellen. Dit wordt allemaal gewoon gezegd

33:11 Nou ja, dat bedoel ik maar. Dus er zijn wel bewegingen gaande om het niet meer te voorkomen... maar om de uitslagen ter discussie te stellen. Dus we zijn nog niet verlost van Trump op dit gebied.

33:25 Zo is het. Inmiddels is in Brussel president Zelensky begonnen... aan zijn persconferentie, zie ik. En als ik even kijk op de liveblog van The Guardian... heeft hij daar gezegd dat Oekraïne additionele F-16's verwacht... tegen het einde van het jaar. Ik meen van België dat dat in elk geval het plan was. Hij zegt dat de snelheden van Starlink nog niet volledig... weer op orde zijn. Hij zegt dat Europa genoeg...

33:53 interceptors heeft om Oekraïne door de winter te helpen. En hij wil niet zeggen of Oekraïne nog steeds raffinaderijen op de korrel neemt. Nee, het is duidelijk een dossier dat nog een vervolg krijgt. Volgens mij zijn ook in Brussel, en als ik het goed heb in Hongkong... centrale bankiers bijeen. Dat is wel interessant, omdat er... op de obligatiemarkten ook spannende dingen gebeuren. En daarover hebben wij het morgen met professor Harald Benink... in een leerzame en spannende uitzending om 11 uur op BNR... en voor leden van Boekestein en de Wijk op de podcast natuurlijk. Dank jullie wel voor vandaag en tot morgen. Tot morgen.