
Kapitelklicken springt direkt hin
Shownotes
Europa zoekt een stoel | Golfstaten hertekenen de regio | Zelensky erkent Russische veiligheidszorgen
Vladimir Poetin probeert nieuwe onderhandelingen over de oorlog in Oekraïne af te dwingen, het liefst zonder Europa aan tafel. Abu Dhabi wordt genoemd als mogelijke locatie. Terwijl de Finse president Alexander Stubb en de Noorse premier Jonas Gahr Støre contact zoeken met het Kremlin, verzet een deel van Europa zich tegen nieuwe gesprekken met Moskou. Tegelijkertijd probeert Brussel alsnog een plek aan de onderhandelingstafel te bemachtigen. De Russische eisen blijven onveranderd hoog: een ander regime in Kyiv en het terugdraaien van de Navo-uitbreiding.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky stelt ondertussen dat zijn land er militair beter voor staat dan lange tijd het geval was. Ook diplomatiek verandert zijn toon. Zelensky erkent dat Rusland bij toekomstige veiligheidsafspraken mogelijk garanties nodig heeft. Maar Oekraïne blijft afhankelijk van westerse militaire steun. Vooral het tekort aan Patriot-raketten vormt een groeiend probleem. Nederland belooft extra geld, luchtverdediging en samenwerking met de defensie-industrie, terwijl Europa zoekt naar alternatieve wapensystemen.
Ook in het Midden-Oosten verschuiven de machtsverhoudingen. Iran, Saoedi-Arabië, Turkije en Pakistan bespreken in Teheran een nieuwe regionale veiligheidsstructuur waarin de Verenigde Staten een kleinere rol spelen. Qatar werkt aan een diplomatiek stappenplan, terwijl Washington verschillende scenario's onderzoekt voor de omgang met Iran en Rusland. Daarbij spelen mogelijke Amerikaanse aanvallen op Iran na de tussentijdse verkiezingen en onderhandelingen over Russische energie een rol.
Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk analyseren hoe de oorlog in Oekraïne, de spanningen rond Iran en de Amerikaanse buitenlandpolitiek samenhangen. Ook Russische sabotage in Roemenië, de politieke spanningen in Israël en de olieplannen van Donald Trump in Venezuela komen aan bod. Steeds meer landen proberen hun eigen veiligheid te organiseren, nu de Amerikaanse rol in de internationale orde verandert.
Over de Podcast
Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk gaan onder leiding van Hugo Reitsma op zoek naar de nieuwe wereldorde. Wat betekenen oorlog, machtspolitiek en economische verschuivingen voor Europa en Nederland? In elke aflevering duiken zij in de geopolitieke actualiteit.
Genomineerd voor de Zilveren Reissmicrofoon 2026, winnaar van de Dutch Podcast Awards 2022 in de categorie Nieuws & Politiek.
Word lid van B&W Plus op boekestijnendewijk.nl (plus.bnr.nl/boekestijn-en-de-wijk)voor de zaterdag-podcast, reclamevrij luisteren, en vele extra's!
BINNENKORT WEER IN DE THEATERS! Kijk voor data en kaarten op bnr.nl/theater (messagent.fdmediagroep.nl/optiext/optiextensio…)
Reageren?
Op X: @ajboekestijn (x.com/ajboekestijn) en @robdewijk (x.com/robdewijk)
Bluesky: @hugoreitsma.bsky.social (bsky.app/profile/hugoreitsma.bsky.social)
Mail: boekestijnendewijk@bnr.nl
Over de makers:
Arend Jan Boekestijn (linkedin.com/in/arendjanboekestijn) is een Nederlands historicus en voormalig politicus. Hij studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Boekestijn is voormalig Tweede Kamerlid (tot 2009). Sinds 1989 is hij verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht en sinds 2016 lid van commissie Vrede en Veiligheid van AIV.
Rob de Wijk (linkedin.com/in/rob-de-wijk-a5722110) studeerde eigentijdse geschiedenis en internationale betrekkingen, promoveerde op kernwapenstrategieën, werd hoogleraar in Leiden en richtte in 2007 het Den Haag Centrum voor Strategische Studies op.
Hugo Reitsma (linkedin.com/in/hugoreitsma) studeerde rechten en politicologie. Hij werkte eerder als politiek verslaggever en vanuit verschillende conflictgebieden. Hij is auteur van het boek ‘Boekestijn en De Wijk voorspellen de toekomst’ (november 2023).
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Transkriptvom Podcast bereitgestellt · Zeitmarken springen hin
Blijf scherp
BNR Nieuwsradio.
Boekestein in de wijk. Hugo Reitsma. Boekestein en de Wijk luisteraar. Ook zo gespannen voor de midtermverkiezing in Amerika? Pakken de democraten het hele congres? Respecteert Trump de uitslag? En wat zijn de gevolgen? Speciaal voor de leden van BMW Plus. Boekestein en de Wijk live. Vrijdag 6 november om 12 uur.
Een online interactieve uitzending over... Ja, geen idee dus eigenlijk. Doe mee. Ga naar boekesteinandewijk.nl En misschien een aanvullende aankondiging. Volgende week is ook de start van de nieuwe theatertour van Boekestein en de Wijk over een wereld zonder regels. En gisteren hadden we daar een heuse repetitie al in een theater in Amstelveen over. Hoe vonden jullie het gaan? Spannend. Spectaculair.
Maar wel heel leuk. Ik heb er wel zin in om dit weer te gaan doen. Het is wel echt heel erg leuk om te doen. En het wordt een grote chaos. Daar hou ik ook wel van moet ik eerlijk zeggen. Laat dat maar aan ons over om chaos te creëren
Dat deel is vooral ook
wel een
beetje spannend. Maar wel een mooi gepland ding. Dat van goed uitkomt Rob. Het was volgens mij een nieuw boek van jou
Ik heb een update gemaakt van het boek Amerika en Wij. Daar staat nu ook heel de geschiedenis in van... De oorlog van Amerika tegen Iran. En het wordt verder allemaal uitgediept. Dus gewoon 30% dikker geworden. Dus dat komt dan uit. En dus degenen die naar de theatershow komen, die kunnen het al echt als eerste kopen. En daar is tegelijkertijd een Engelse vertaling van gekomen. Dus je hebt een hele hoop mensen die tegenwoordig alleen nog maar in het Engels lezen.
Dus kom vooral, want die kan je nou ook mijn boeken in het Engels lezen. Gaan we een
theatervoorstelling dan ook in het Engels doen?
Nee, dat niet. Maar ik weet dat heel erg veel mensen op dit ogenblik een boek in het Engels lezen. Dat is echt heel erg merkwaardig. Maar ze doen ze. Dus daar spelen we nu ook op in door gewoon Engelse vertalingen te geven. En dan kan het boek ook nog een keer de wijde wereld in worden gezonden.
Oké, leuk. De première in Delft zit al de hele tijd vol. Ik zag ook al meer. Leiden, Amsterdam. Dat is pas in december. Dat zit ook al vol. Maar bijvoorbeeld over twee weken in Uden. Daar zijn nog plaatsen. En voor anderen moet je even kijken naar bnr.nl slash theater. Voor de data en plaatsen komt allen. Want het wordt heel erg leuk. En nu de minder leuke dingen. Want het is woensdag 28 oktober. Bijboeken zijn aan de wijk op zoek naar de nieuwe wereldorde. En dan beginnen we natuurlijk als altijd in Oekraïne. Oekraïnse drones hebben een chemische fabriek in de Russische regio Tula geraakt. Met grote brand tot gevolg. Satellietbeeld van die stormshadow aanval op wapenfabriek in Lipetsk van afgelopen zondag. Laat vier voltreffers zien in de
productiegebouwen met grote verwoesting. Ook brandschade daar tot gevolg. Belangrijk fabriek met belangrijke onderdelen voor ballistische en kruisraketten. Die werden daar gemaakt. De Azov-brigade had nog een heel verhaal met mooie gelikte filmpjes over een dronecampagne... waarbij meer dan honderd locomotieven zouden zijn uitgeschakeld. Iets waar de Russen zich de afgelopen tijd in Oekraïne ook op hebben gericht trouwens. Bij een Russische raketaanval op een universiteitscampus in Kiev... zijn gisteren zeker twaalf gewonden gevallen. Reddingswerkers werden ook nog een keer onder vuur genomen. Ook opnieuw een brug daar in Kiev over de Dnipro geraakt. En medische faciliteiten, waaronder een intensive care,
meen ik. En ik geloof dat daar ook nog één dode is gevallen gisteren. Rusland meldde daarnaast opnieuw een schip op de Zwarte Zee te hebben aangevallen. Dit was gisteren. En Arjan, jij zei... Opnieuw eentje vandaag.
Ja. Voor de kust van Bulgarije. Het is om 1 uur. Is het gebeurd. En ja. 13 kilometer. Dus het is net buiten de. territoriale zone.
Als het
mijl is Als het kilometer
is, dan is het binnen. Het is wel veel verwarring over waar precies die schepen de laatste tijd zijn aangevallen. Of dat nou binnen of buiten de territoriale water is. En dat maakt natuurlijk nog wel wat uit voor de NAVO grenzen. Waar je dan net binnen of buiten valt. Ik ga nog even door met mijn lijstje. We hadden dat lokale bestand in Oleski. Dat arme stadje in Gerson op de oosthoever van de Nipro. Daar lijkt een lokaal bestand sinds gisterochtend redelijk goed te houden. Ik heb geen bericht gezien over Schendingen. De bedoeling is dus dat daar hulp naar binnen kan en dat ook mensen naar buiten zouden kunnen. Van het front heb ik vandaag geen nieuws.
Wel zei president Zelensky gisteravond dat Oekraïne eigenlijk in een betere positie is dan het in tijden is geweest.
Ja, opmerkelijk is dat. Dat geldt dus niet voor die grote strategische aanvallen vanuit Rusland op Oekraïne. Want dat is bar en boos. Maar aan het front gaat het helemaal niet zo slecht. En hij zegt, oké, er is meer terreinwinst geboekt. En het komt er ook wel aardig overheen met wat we de afgelopen weken eigenlijk al besproken hebben.
Er is een hele serie offensieve operaties geweest. Operatie Vivaldi hebben we er al een hele tijd over gesproken. Helemaal in het noorden. Operatie Veles, dat is echt heel interessant. Daar hebben we ook iets over gezegd. Maar het blijkt dus nu dat Slenskij heeft gezegd dat die Oekraïense soldaten door 15 kilometer, onvoorstelbaar, 15 kilometer pijpleiding zijn gegaan. Om vervolgens Russische soldaten om ze even te helpen. Dat zijn er honderd geworden. En dan ook op het gebied van de luchtaanvallen, die zijn geïdentificeerd in het oosten van het front.
En tegelijkertijd zie je dus dat die luchtverdediging behoorlijk effectief is. We hebben een vorige keer, ik denk dat dat twee dagen geleden is geweest, hebben we al gezegd dat het aantal succesvolle, aanvallen op drones, dat dat tijdens die, laten we zeggen, die Starshield, dan was Starlink-crisis, iets naar beneden is gegaan van 77 naar 74 procent. Dat blijkt dus nu ook inderdaad te kloppen. En dat is eigenlijk wel heel erg bijzonder dat dat aan de hand is. Dus je kunt een heel eind kopen zonder Starshield. En wat we ook zien is dat nu bedrijven in Oekraïne, zoals de Oekraïnse PTT, de Post Service, dat die dus nu hun eigen luchtverdediging hebben opgericht. Dat ze hebben ook trouwens gezien in... In Rusland, waar grote bedrijven ook gevraagd worden
van als je nog wil dat je overleeft, dan moet je wel zorgen voor je eigen luchtverdeling. Dat gebeurt dus nu in Oekraïne ook. En de PTT, de Post Service, is nu de eerste die dat aan het doen is
Interessant. Weet je, Zelensky zei ook nog, voordat hij naar Nederland ging, daar gaan we straks over praten, dat hij maar acht P-20 raketten per maand heeft gekregen.
Ja, ja.
Ja
dit
jaar is het
aantal heel laag. Nou ja, dat wisten we wel, dat het echt heel weinig was. En ja, je kan dus die dingen ook nog leveren uit eigen voorwaarden in Europa. Maar dat is ook niet verstandig, omdat de spanningen zo aan het oplopen zijn. Dus dit is echt problematisch. Dus zij moeten nu naar andere vormen zoeken. Nou, je ziet dus dat dat niet goed lukt op dit ogenblik. Omdat, ja, die bombardementen zijn behoorlijk succesvol met die Heron 4 en 5 drones en de balistische raketten. Ja.
Reuters berichtte ook dinsdag nog, na onze podcast van maandag, dat Russische raffinaderijen hun verwerking in de tweede helft van oktober met ongeveer 25% hebben verhoogd tot circa 5 miljoen vaten per dag. Dus kennelijk heeft dus dat energiebestand, door Trump aangekondigd, heeft dus Rusland de gelegenheid geven. Om verschillende installaties te herstellen. En de dieselproductie op te voeren.
Ik denk dat je dat zo niet kan zeggen. Ik denk dat de niet beschadigde installaties. Dat die op volle kracht zijn gaan draaien. Want je kunt niet. Dat hebben we natuurlijk gezien. Ook met de aanvallen op Qatar destijds. Je bent niet in staat om. Echt enorme schade. Op die raffinaderijen. Of van die raffinaderijen. Binnen een paar dagen te herstellen. Als dat echt grote schade is. Dan lukt dat niet. Ik denk dat ze gewoon de overgebleven. Maar de overgebleven raffinaderijen zijn gewoon harder gaan draaien.
Het
is niet
grondig
voor elkaar. Ik denk het interessantste nieuws is... Finse president Stubb en de Noorse premier Storen... die hebben gebeld met Poetin. Stamelijk uniek. Ik meen, voor de zomer is er voor het laatst contact geweest... toen door Macron met Poetin. Was niet iedereen toen even blij mee. Ik hoor dit soort geluiden nu ook wel. Stubb en Storen zeiden ook... we praten niet namens Europa, maar gewoon met ons land... Stubting noemde het gesprek openhartig en inhoudelijk, hoewel ik uit een andere bron las dat Poetin een soort gastcollege over de Slavische geschiedenis zou hebben gegeven. Dit gebeurt dus allemaal in de context van die nieuwe gespreksronde waar Poetin, Trump, je gaat die mensen soms door de war halen, op aan
het duwen is waar hij Witkoff voor eerder naar Oslo had gestuurd en naar Moskou en die volgende maand in Abu Dhabi. Tussen Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten zou moeten worden gehouden. En dat zou dus
zonder Europa zijn. En dit is dus een poging van stup en steuren om Europa aan tafel te krijgen. Het is volgens mij niet zo uitgekomen. Want Moskou herhaalde gewoon dat de vredesregeling rekening moest houden met de Russische eisen. Die zijn heel maximalistisch. Die hebben we hier heel vaak herhaald.
Een ander regime in Oekraïne en beperkt. van de Oekraïnse krijgsmacht. En ook zelfs dat lidmaatschap van de NAVO in Oost-Europa. Dat moet allemaal weer ongedaan worden gemaakt. Maar wat ik er wel jammer aan vind is dat met name Denemarken heel fel heeft gereageerd. Je moet niet met Poetin praten want dat leidt allemaal tot niks. En daardoor is het natuurlijk in het openbaar de Europese eenheid geschonden. Overigens vind ik dat Stub en Stur gewoon gelijk hebben dat ze dit proberen. Ze proberen gewoon een... Want Europa moet nog steeds aan tafel komen. Er was trouwens een bericht
van Euronews. Sorry, op dat onder leiding van Björn Seiber. Dat is de kabinetchef van von der Leyen. De Europese Commissie en de Europese Raad zouden een delegatie bijeenroepen. Met dus de bedoeling dat die ook gaan aanschuiven in Abu Dhabi.
Ja, dat is wel opmerkelijk. Er is echt wat aan de hand hoor, op dit ogenblik. Als dat dus inderdaad allemaal klopt. Maar tegelijkertijd zie je natuurlijk ook dat er gigantische verschillen zijn. Kijk, het feit dat Poetin weer een of andere historische expose zit te houden, dat is natuurlijk veelzeggend.
Want dat betekent dat hij totaal anders in de wedstrijd staat dan wij in Europa. Het is een beetje alsof wij in Nederland gaan zitten zeuren over de Belgische onafhankelijkheid van 1830. En dat we daar nog steeds heel erg boos over zijn. Dat we daar alles aan vastknopen. Dat doet hij dus wel. Hij gaat gewoon rustig terug tot Roerik.
Dat is een vorst uit de middeleeuwen. Een Rus die ergens heeft zitten viesbeuken in Oekraïne. Ik weet het allemaal niet. Maar als je dus dat soort dingen doet. En dat soort argumenten gebruikt om te... te pleiten voor een bepaalde veiligheidsordening in Europa. Want daar ging het in belangrijke mate volgens mij over. Want dit gaat Europa direct aan. Dan kan je wel heel erg lang blijven praten, maar dan gebeurt er natuurlijk niks. Wij Europeanen staan daar veel pragmatischer in.
We moeten daar een oplossing voor vinden. We willen misschien best wel rekening houden bij een aantal angsten voor de Russen. Maar dit gaat gewoon te ver. En voor de rest is er, denk ik, niet zo gek vooruitgekomen. Want het zou 20 minuten duren, het duurde 90 minuten
Wat ik interessant vind is dat Zelensky voor morgen dus in de Financial Times, een groot stuk, voor de eerste keer erkent dat Rusland ook veiligheidsgaranties nodig heeft in een toekomstige deal. Maar eerst moeten we natuurlijk praten over de Oekraïnse veiligheid, maar dat betekent dus dat Zelensky zelf ook aan het schuiven is hè? En dat geeft misschien Poetin toch weer inspiratie. Jawel
maar hij heeft ook gezegd ze mogen niet worden gedicteerd die veiligheidsgaranties door Rusland. Dus dat betekent dat Rusland niet mag eisen dat er bijvoorbeeld geen troepen meer worden gestationeerd langs de Russische grens. Daar gaat het natuurlijk feitelijk om. Hij wil een soort demilitarisering hebben. Even heel grof gezegd van de Baltische Staten en ook uit... En alle vreemde troepen, die moeten terug worden getrokken uit Polen. Dan wel uit, nou eigenlijk uit alle gedeeltes die vroeger onderdeel waren van het Varsapakt. Ja, dat gaat natuurlijk gewoon helemaal nooit gebeuren.
En dat heeft hij natuurlijk allemaal vastgelegd in de eisen in de richting van de NAVO van eind 2021. Dus die eisen liggen er al vijf jaar. En daar houdt hij gewoon keihard aan vast. Ja, dus... Maar dit heeft natuurlijk ook alles te maken met de discussie over toetreding van de Oekraïners tot de NAVO, tot de Europese Unie, tot de veiligheidsgaranties die Oekraïner moet gaan krijgen. Ja, het is wel interessant wat er nu gebeurt en wat Arend Jan nu ook gezegd heeft over die veiligheidsgaranties in relatie tot Zelensky en wat hij daarover heeft gezegd over Rusland.
Want het betekent echt gewoon dat er dus nu kennelijk ook over hele andere dingen wordt gesproken dan alleen maar staaktesvuren.
Ja, nou, Zelensky zei ook nog ergens, geciteerd in de Oekraïnse pers, dat klonk dan weer wat meer hoopvol, maar dus ook inderdaad wat beperkter, dat er gesproken zou kunnen worden over deescalatie op het gebied van energie en op zee. Uitwisseling van krijgsgevangenen en hoe een toekomstig format daaruit zou kunnen zien voor een gesprek op leidersniveau. En daar moeten natuurlijk al die echt grote onderwerpen op tafel
komen. Ja, dat klopt. Dat hebben we ook gezegd dat het belangrijkste van de technische besprekingen was om een format vast te stellen. Dus dat gaat nu gebeuren. En dan komen al die punten nu aan de orde. Dus het is heel logisch dat daarover wordt gesproken. En ik vind het in dat kader ook vrij logisch. dat Steuren en Stoep hebben gesproken met Poetin
Grappig, Lavrov speelt altijd een speciale rol. Die heeft dus op dinsdag die noordelijke leiders... heeft hij geridicaliseerd. Belachelijk dat zij ook mee proberen te onderhandelen. Er is helemaal niks belangrijks gediscussieerd. En de oorlog, zei Lavrov, die gaat gewoon door. En die zal ook nog escaleren. Dat is precies de rol van Lavrov die hij altijd doet, hè?
Ik denk dat dat ook wat is wat Poetin vindt. Want hij escaleert op dit ogenblik ook. Als je nou even gewoon kijkt wat er nou weer in Roemenië gebeurt. Er is nu een Russisch netwerk is daar blootgelegd. Er zaten twee Belarusen in en er zat een Oekraïner in. Maar het is een netwerk dat wordt aangestuurd door Rusland. Ja, er wordt gewoon weer een wapenfabriek in de hens gestoken.
Dus daar word je natuurlijk gewoon niet vrolijk van. Dus die escalatie is al aan de gang. Ja.
Ondertussen zijn de Amerikanen nog wel bezig. Lijkt het om te kijken naar meer dealtjes na de diesel aankoop in Rusland.
Ja, en dat is toch wel vrij schokkend als je ziet wat er dan allemaal wordt besproken.
Maar eerst even dit
Welkom terug. We hebben een aantal dingen al behandeld, maar nu is het dan dus compleet hè. Dus de Nord Stream 2, de pijpleiding B, die schijnt nog intact te zijn. En daar willen ze dus weer gewoon olie door laten stromen of gas. Maar ja, daar moet je met Europa over praten. Dus het is een beetje raar dat Witkoff daarover praat met Poetin. Maar goed, dat wil Trump dus ook.
Trump wil ontzettend graag allemaal deals sluiten. Nou, wat is er nog meer? O ja, de Druzba-pijpleiding. Die loopt de noordelijke tak via Belarus naar Polen en Duitsland. Nou, daar moet dus ook weer veel doorheen. En dat wil natuurlijk Duitsland ook allemaal niet. Maar goed, er wordt wel serieus over gesproken. Amerikaans-Russische samenwerking op het gebied van LNG, titanium en luchtvaart. En een mogelijke Amerikaanse rol bij het beheer van de kerncentrale van Saporizhia.
Dus die
Verenigde Onderhandelingen gaan vooral over economische deals.
Nou ja, dat gedeelte daarvan. Maar we hebben natuurlijk ook net gezegd, er wordt ook een raamwerk nu gezegd, gemaakt voor toekomstige onderhandelingen op leidersniveau. En dat is wel echt anders hoor. Dat is wel belangrijk.
Poetin die had trouwens Afrikaanse leiders op bezoek
vandaag. Waaronder dus de Egyptische president al Sisi. Rusland speelt heel vaak die Afrikaanse kaart. Ja. Wat ze daar verder besproken hebben, weet ik niet.
Oké. En Zelensky was in Nederland, in Den Haag. Ik zag premier Jetten, minister Beretsen en Jessel Gus natuurlijk buitenlandse zaak en defensie. En hij werd ontvangen door koning Willem-Alexander.
Ja. Er wordt gesproken over samenwerking. Het is een defensieindustrie. Dat is natuurlijk voor de hand liggend. Er wordt zeker ook gesproken over een gemeenschappelijk belang. Dat Europa aan tafel moet komen. Dat is duidelijk. Er wordt natuurlijk geklaagd over die Petrus leveranties. Maar daar kan Nederland niet zoveel aan doen. En... Ja, wat was er nog meer? Er was ook extra
geld. 1,2 miljard is toegezegd voor wederopbouw.
Voor drie jaar. Vooral van
energie-infrastructuur
Sjoerd Sjoerdsma is daarover bezig op dit ogenblik in Kiev. Maar er is 500 miljoen extra toegezegd voor luchtverdediging en drones. Nou, wat dat dan is, dat moeten we nog even eigenlijk precies bekijken. Want die Petrits kan bijna niet meer kopen. We weten wel, dat is echt interessant, dat er heel hard wordt gewerkt aan het Vrija-systeem. Ook Nederland is daar bij betrokken. Vrija is dus een alternatief voor de Patriot-raketten.
Maar ik kan me voorstellen dat je dus ook kijkt naar andere goedkopere lasergeleide raketten voor onder de F-16. Want daarmee kan je ook drones neerschieten. Dat gebeurt dus ook, dat kun je ook met de worstcondon doen van de F-16. En er zijn er nog wel een paar Amaran-systemen, Sidewind-systemen, dat kunnen we allemaal voor gebruiken. Maar het moet daar dan ook over gaan. We moeten niet ons blind staren op die Patriots, want er zijn veel meer systemen. Zullen
we naar het Midden-Oosten? Ja. Zijn er de golfstaten en Iran nu in gesprek gegaan? Er zijn meerdere tafels geweest de afgelopen dagen
Ja.
je ziet dus nu de Qatarese bemiddelaars zijn met een nieuw voorstel bezig. En dat is een stappenplan van zeven dagen, waarin worstende Teheran wederzijds vertrouwen moet herstellen. Maar dat is eigenlijk gelijk weer afgewezen door de Iraanse functionaris, want die zegt ja, Luister eens, eerst moeten Amerika die blokkade stoppen.
En verder is Saudi-Arabië, Turkije en Pakistan proberen escalatie te voorkomen. Dat is ook dat Mecca-pact. En die speelt zeker de veiligheid van de Persische Golf. Die moeten dat dus zelf gaan doen. Vertrouwen de Amerikanen niet meer. De oorlog en de rol van de Houthis wordt overgesproken. Daar heeft natuurlijk Saudi-Arabië verschrikkelijke last van. De blokkade. De mogelijkheid van een regionale veiligheidsregeling. De oude orde is dood, er moet een nieuwe komen.
Het interessante vind ik eerder gezegd dat er een gesprek is geweest in Teheran tussen Iran, Saoedi-Arabië, Turkije en Pakistan. Dat is belangrijk. En kijk, een van de dingen die daar inderdaad is besproken is Jemen. En regionale veiligheidsarchitectuur, wat Arjan net zei. Maar niet nucleair. Maar er is wel gesproken over de vermindering van de Amerikaanse aanwezigheid. Hoe dat dan moet worden opgepakt. Kijk, dan wordt het interessant. Want het is ook interessant dat Iran dus best een rol wil spelen in het conflict met betrekking tot de Houthis. Maar...
koppelt eigenlijk ook alles aan elkaar. Bijvoorbeeld aan de Amerikaanse aanwezigheid in dat gebied. Dus de bereidheid om ook over nucleair te gaan praten door Iran... is ook afhankelijk van de bereidheid van Amerika... om zijn troepen in belangrijke mate terug te trekken. Ik moet zeggen, ze doen het wel slim, die Iraniërs. En dat kan je niet zeggen van Poetin.
Maar dat weten we eigenlijk al een tijdje. Maar als er dus een veiligheidspact zou komen... dan zou dat dus betekenen dat Iran... Ja, eigenlijk zijn betrekkingen kan normaliseren met de landen in de golfregio. Maar dat betekent dus wel dat de Amerikanen afstand moeten doen van hun dominante positie in die regio. Nou, of dat er begraven wordt, dat weet ik ook niet. Want iemand had ook alweer gezien dat er toch weer gebombardeerd zou worden naar de Midlands of
zo. Ja, dat zegt Trump dus steeds. Dus dat gaat gebeuren. Maar ik kan mij heel goed voorstellen...
Nou ja, dat heeft hij nog niet... Letterlijk gezegd
De plannen zijn daarvoor gemaakt. De plannen zijn daarvoor gemaakt.
Ik zit even te zoeken. Er was de Wall Street Journal. Geloof ik had gemeld dat... Ik ben het even kwijt.
Everything is possible, zegt hij dan. Ja,
dat is logisch. Dat geldt voor het hele leven.
Maar ik kan me voorstellen, jongens, dat uiteindelijk na deze oorlog... dat de Amerikaanse presentie in het Midden-Oosten dunner is geworden.
Ja, dat zou heel goed kunnen. Maar dat zou ik altijd niet fijn vinden, om het maar wat te noemen
Ja.
Wat heb jij
nog gezien Hugo? Ik moet eventjes een crashend bestand opnieuw openen. Dus ik weet niet wat ik had gezien. Een artikel dat deze of gene was gewaarschuwd voor een nieuwe bommencampagne na de midterms. Dus dat was echt iets heel concreets. Waardoor ik dacht, oh. Het gaat dus inderdaad echt
gebeuren. Nou ja, dat zou kunnen gebeuren. Trump moet nog gewoon een fluitje blazen om dat voor elkaar te krijgen. Maar die planning is er. Daar hebben we een paar dagen geleden over gesproken. Er wordt gewoon gepland voor een dergelijke aanval. En dat is logisch, want militairen horen voor alles te plannen. Dat wil nog niet zeggen dat die dus ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd.
De Wall Street Journal zegt dus dat Trump heeft de golfstaten gewaarschuwd zich voor te bereiden op een mogelijke korte intensieve Amerikaanse militaire campagne.
Kijk, ja precies. Ja, een
mogelijke. Daar zit
natuurlijk
de crux in
Mogelijk. Ja,
dat is het
Israël, waar waren jullie gebleven? Volgens mij, exit poll, even kijken. Het laatste wat ik hier zag was dus dat... Uyssenkot leek eerst op een overwinning af te stevenen... maar nu eigenlijk niet meer. Net
aan jou is de grootste partij... maar onvoldoende zijn coalitie heeft verloren... Aysen Kot is de tweede partij. En die zou dan dus met de Arabische partijen wel een meerderheid kunnen hebben. Maar Aysen Kot heeft de Arabische partijen tijdens de campagne weer uitgesloten. Dus er wordt nu gesproken over een hangparlement, weet je wel. Het is volstrekt onduidelijk wat er moet gebeuren. Dus het zal wel een hele moeilijke lange formatie vinden.
Nou lang niet, want dat mag niet in Israël. Dan
moet je dat stokje doorgeven. Maar het lijkt me, dit is zo'n gordiaanse knoop aan het worden.
Nee, als het niet mag, dan mag het niet. En dan moet je die knoop vrij snel doorslaan. Ja, ik bedoel, dat is natuurlijk wat wij in Nederland lekker niet doen. We blijven gewoon eindeloos doorpraten. In België kun je het nog langer over doen. Maar ja, dat is natuurlijk gewoon uiteindelijk wat je dan moet gaan doen. Op zich vind ik het niet zo slecht hoor, om gewoon druk op de ketel te houden. Maar ja, de grote vraag is natuurlijk van, gaat dit nou wat veranderen?
Dat denk ik niet. Nee,
dat denk ik dus ook niet. Eisenkot is ook
heel erg Havik-achtig vanuit Iran. Het enige verschil, er zijn twee verschillen. Hij denkt rechtstatelijker, ten aanzien van het gerechtshof, weet je wel. Daar was natuurlijk Netanyahu verregaand mee bezig om die bevoegdheden te verminderen. Dat heeft hij ook gedaan trouwens. Dat wil waarschijnlijk Eisenkot terugdraaien. En hij heeft de Joodse coronisten op de Westbank... Joodse terroristen genoemd Dus daar is hij dan harder. Gaza is hij net zo hard. Dat is de man van de Hadija doctrine in Libanon. Dat je ook gewoon. Allemaal burgerlijke residentiële gebieden.
Gewoon plat bombardeert. Dus ik weet niet of het een groot verschil gaat uitmaken. Nee
en tegelijkertijd. Zien we dus weer dat er een nieuw rapport is gekomen. Van een onafhankelijke VN commissie. Die heeft gezegd van wat er in Gaza is gebeurd. Na het staakt het vuren. Niet onbelangrijk. Dat heeft kenmerken van genocide. En wat er gebeurt is op de Westbank, dat heeft de kenmerken van misdaad tegen de menselijkheid. Nou, ik ben heel benieuwd wat de volgende regering gaat doen. Of die dit doorzet of niet.
Wij wachten dan denk ik misschien eventjes af hoe dit balletje verder rolt in Jeruzalem. Maar ik zeg hier eventjes dat je alvast meer kan horen over de Israëlse verkiezingen. In een uitzending van BNR's Liesbeth Staats met Bernard Hammelburg, Patrick Boulder en onze correspondenten van BNR ter plaatse in De Alliantie. Die vind je in je podcast-app. Wil jij nog iets toevoegen, Arjan? Ik ben het vergeten
Ik was zo onder de inlucht van
De
Alliantie
Dan
is er eigenlijk niets meer te zeggen Dan gaan we gewoon door naar Amerika. En dan misschien even te beginnen bij een EU-Canada-top die eraan komt. De middenmachten.
Ja, dat is wel heel erg interessant. Je had gezien, Hugo, dat het hele idee van een geassocieerd lidmaatschap van tafel is.
Die term zou niet terugkeren in het communiqué waaraan wordt gewerkt volgens Politico.
Ja, dat kan ik me wel voorstellen. De Duitsers waren initieel tegen. Er zijn nu ook een aantal andere landen, heb ik begrepen, inclusief Frankrijk, die er nu ook tegen zijn. En de reden is dat die term iets suggereert wat er misschien helemaal niet is. Dus op het moment dat je een geassocieerd lidmaatschap hebt... dan is het toch sprake van een soort lidmaatschap... die dan bijvoorbeeld ook van toepassing zou kunnen zijn voor andere landen. Daar zou ik er op zich niet zo tegen zijn. Maar dan moet je wel heel goed definiëren wat een geassocieerd lidmaatschap is. En dat weten we eigenlijk niet. Dus wat er nu gebeurt is eigenlijk een enorme toenadering tussen de Europese Unie. Eigenlijk moet je bijna zeggen tussen Europa... En Canada, Europa, daarmee
bedoel ik dat er dus nu ook wordt gesproken over een mogelijk aanhaken van Canada bij de Joint Expeditionary Force en die staat toevallig onder Britse leiding. Dat is natuurlijk ook heel erg interessant als dat gaat gebeuren, die is met name opgericht om de noordelijke landen te steunen als ze worden aangevallen. Door Rusland. Er was een soort garantie.
Omdat artikel 5 nog niet bestond. Omdat die landen zoals Finland en Zweden. Geen lid waren van de NAVO. Dus daar is toen een oplossing voor bedacht. Door de Britten. Maar die bestaat nog steeds. En eigenlijk een soort fallback optie. Voor het geval de NAVO zou besluiten. Om niet tot collectieve verdediging over te gaan. Of het is een soort first responder. die heel snel kan worden ingezet... als er inderdaad wat gebeurt... in de Baltische Staten of in Finland...
en de NAVO nog geen besluit heeft genomen. Dus dat is aan de hand. Maar je ziet natuurlijk ook... dat op een groot aantal andere punten... Canada en de Europese Unie... dichter bij elkaar komen te staan. De deelname aan het SAFE-programma... dat is de 150 miljard... die opgehaald is op de internationale kapitaalmarkt... om ervoor te zorgen... dat de Europese Defensie wordt versterkt... De grote vraag die voor ligt in Canada is...
gaan we nu de F-35 kopen of Saab Krippen vliegtuigen? En Piet Hoekstra, we kennen hem nog. Het is oud-ambassadeur van Amerika en Nederland. Die heeft al gezegd als nieuwe ambassadeur in Canada... als je dat gaat doen, dan zwaait er wat van als je Europees gaat kopen. Want je moet echt Amerikaanse kopen. Dus je ziet wel een hele hoop...
bewegingen op dit ogenblik om Canada veel dichter bij Europa te gaan trekken. Dus het feit dat niet meer wordt gesproken over geassocieerde lidmaatschap wil niet zeggen dat er materieel veel verandert. Canada wordt gewoon getrokken naar Europa
Dat is logisch ook
Dat is wat betreft de EU-Canada-top. Andere top die eraan komt te zien van de G20, waar de Amerikanen, zoals ze eerder ook al hadden gesuggereerd, de Russen gezellig bij willen hebben. Lavrov komt daar naartoe. Dus dat wordt reuze gezellig. Oh, en Bolsonaro is ook naar Amerika gekomen. Die
is gevlucht. Net als zijn vader eerder, weet je nog
Ja, maar
die is weer teruggegaan. Die loopt nu met een enkelband volg mij op.
Ik denk dat Bolsonaro, de zoon, gewoon bang is dat hij voor corruptie wordt aangeklaagd.
Ja, er liep een onderzoek tegen hem in Brazilië. Heeft Trump hier al wat over gezegd? Want dat is natuurlijk interessant, want deze types hebben natuurlijk een handje ervan om te zeggen dat alle verkiezingen oneerlijk zijn verlopen, als zij tenminste niet hebben gewonnen. Heeft Trump daar al wat over gezegd
Ik
geloof
dat
ik ergens iets zag dat hij had gezegd dat het aardige mensen zijn
O ja, dat zal ongetwijfeld zijn, maar rechtsradicale, ultra-radicale mensen zijn allemaal onder elkaar ontzettend aardig. Dus dat kan ik me heel goed voorstellen dat dat zo is.
Andere Amerikaanse gekkigheden. John, heb jij nog wat leuks voor ons?
Een journalist vroeg aan Trump... bent u bereid om de uitslag van de midterms te accepteren? En dan antwoordt hij natuurlijk van... if I will, if they are honest elections. Dat betekent dus dat Trump de acceptatie van de uitslag... opnieuw afhankelijk maakt van zijn eigen beoordeling van het kiezerproces.
Dat is natuurlijk hopeloos. Verder heeft hij gezegd van... Venezuela heeft een tanker met een miljoen vaten olie aan de VS geleverd. Dat zal de prijzen enorm doen dalen en er komen nog veel meer tanks aan, weet je wel. Daar heb
je iets meer voor nodig,
denk ik, om de prijzen te laten dalen. En Venezuela wordt ooit de 51ste Amerikaanse staat. O, dat heeft hij ook nog gezegd. Dat heeft hij ook nog gezegd. In een tekst zei hij van, ik beloof jullie een scherpe daling van de energieprijzen door die Venezuela aan te dienen. En ik zal ook gewoon de regels voor methaanuitstoot, uit olie en gas, die zal ik voor jullie terugdraaien.
Nou lekker, dan gaat je land kapot, maar je hebt wel olie en gas. Precies. Maar hoor, dat heeft hij dus inderdaad gezegd van, dit wordt de 51ste staat van de Verenigde Staten, net zoals Canada. Ja. Nou hij is inderdaad wel bij, hij probeert net zoals Poetin te streven naar gebiedsuitbreiding, maar doet dat op een iets andere manier. Ja. Ja.
Volgende week al die midtermverkiezingen. Ik ben zo benieuwd wat eruit komt. Hoe dat gaat verlopen. Of dat ook een beetje een nette stembusgang wordt. Of de uitslag wordt gerespecteerd
Als de uitslag dicht bij elkaar ligt, dan vrees ik het ergste.
Ik ook, ja
Maar het is op zich al een wonder dat het doorgaat.
We
hebben altijd rekening mee gehouden dat hij een truc zou bedenken. En zou zeggen van nou, de situatie is nu zo chaotisch en zo bedreigend. Dit moeten we maar even niet doen. En
daar lijkt het niet op hè Nee
daar lijkt het nu niet op. Dus dat is al een
grote winst. De boeken zijn in de wijk achter dit al een grote winst. En
ik
denk dat we daarmee voor vandaag kunnen afsluiten. Dankjewel. Tot morgen. En tot morgen. Tot morgen.